Home Begrippenlijst

Met de opkomst van de nieuwe media zijn we overdonderd door een vloedgolf aan nieuwe begrippen. Veel vakbegrippen lijken op elkaar en zijn meestal engelstalig. In het ergste geval blijft de betekenis ervan verborgen achter een cryptische afkorting. Hier vind je een gedetailleerde uitleg van alle grafische begrippen en nieuwe media begrippen die gebruikt worden in de creatieve industrie.

Vind je hier niet wat je zoekt? Laat het ons weten en we zorgen dat het aan de Begrippenlijst toegevoegd wordt.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0

A

Aankeiler

Pakkende korte tekst op de voorkant van een tijdschrift (Heeft Máxima echt blond haar?) of een brochure. Aankeiler is afgeleid van het Duitse ankeilen (‘aanklampen’, ook ‘aankondigen’, ‘inleiden’).

Aanmaakpartij

Papier dat door de papierfabrikant voor een (meestal grote) oplage wordt gemaakt op basis van klantspecificaties.

Aanspatiëren

Vermeerderen van het wit tussen letters.

Absorberen

Deze term wordt meestal gebruikt in drukkerijen en houdt verband met het opnemen van een vloeistof (drukinkt) in het inwendige van een vaste stof (papier). Bij het drukproces is absorptie het eerste stadium van drogen. Als een inktdruppel op het papier (poreus materiaal) gedrukt wordt begint het drogingsproces is de poriën van het papier.

Accenten

Ook diacritische tekens genoemd. De bekendste accenten zijn acutus (é), gravis (è), flexus (ê) en trema of diaeresis (ë). De meeste fonts bevatten veel meer accenten dan via het toetsenbord zijn te gebruiken.

Accentletter

Letter die door een accent (toonteken) wordt beklemtoond.

Absolute URL

Verwijzing in een HTML-document naar een URL op een andere web-server. Het volledige adres staat in de hyperlink vermeld.

Accelerated Graphics Port (AGP)

Dit is een interface specificatie die speciaal bedoeld is om 3D graphics snel op een pc af te kunnen beelden. Op het AGP forum vindt je meer informatie.

Acces provider

Aanbieder van toegang tot het internet.

Account

Internetabonnement bij een provider.

Achterplat

Het achterste vlak van de band of het omslag van een boek.

Acroniem

Afkorting van bijvoorbeeld een standaarduitdrukking in een nieuwsgroep. Het acroniem ‘cul’ betekent ‘see you later’.

Active Server Page (ASP)

Dat is een HTML- pagina die is voorzien van één of meer scripts. Met behulp van ASP is het bijvoorbeeld mogelijk een database op het internet te ontsluiten.

ActiveX

Microsofts opvolger van OLE/COM. Techniek die de uitwisseling van gegevens tussen verschillende softwaretoepassingen regelt. ActiveX heeft hetzelfde doel als OLE/COM, maar is geschikt voor gebruik in netwerken.

Additieve kleuren

Kleuren die worden gevormd door reflectie van licht (rood, groen en blauw licht samen geven wit licht).

ADSL (Asymetric Digital Subscriber Line)

Asymetric digital subscriber line, een modemtechnologie die het mogelijk maakt meer data te verzenden met behulp van de bestaande (analoge koperen) telefoonlijnen (zie Snelnet). ADSL verzend digitale pulsen met gebruik van de hoge frequentie. Omdat deze hoge frequentie niet gebruikt wordt in normale gesproken communicatie, kan SDSL gelijktijdig met de normale telefoongesprekken gebruik maken van dezelfde telefoonlijn. ADSL wordt ‘asymmetrisch’ genoemd omdat het verschillende data rates heeft voor upstream en downstream verkeer. Een soortgelijke technologie met gelijke data rates voor upstream en downstream data is een symmetric digital subscriber line (SDSL). Op het ADSL Forum vindt je meer informatie.

Advertorial

Een advertorial is een tekstadvertentie die tussen de redactionele content van een nieuwsbrief of binnen de redactionele content van een website wordt geplaatst. Een advertorial bestaat uit een kop, een bodystekst en een pay-off die allen doorlinken naar de website van de adverteerder. Bij een advertorial kan een logo of illustratie worden geplaatst.
Een advertorial kan maximaal één artikel in een nieuwsbrief of één pagina in een website beslaan. De tekst van een advertorial is niet onafhankelijk, ook als de tekst misschien niet direct over de adverteerder gaat; het is en blijft een betaalde advertentie.

AdWords

Adwords is het advertentieprogramma van Google. Via Google AdWords kunt u adverteren bij Google en op het advertentienetwerk van Google.

Afloop

Vlakken, foto's en/of lijnen raken de buitenrand van het drukwerk. Deze moeten dan in het beeld worden aangesneden dus lopen deze beelden 3 mm van het schoongesneden vel af. Na het drukken worden deze extra millimeters terug weggesneden. Afloop of overlay is noodzakelijk om netjes schoongesneden drukwerk als resultaat te hebben.
Afloop wordt ook wel 'overlay' genoemd.

Afsnede

Het gedeelte van het drukvel dat na het drukken wordt afgesneden.

Afwerken

Alle handelingen die, nadat een vel gedrukt is, nodig zijn om tot een totaalproduct te komen.

Afpersen

Het extra aandrukken van gevouwen katernen om de stapelbaarheid ervan te verbeteren.

Afspatiëren

Verminderen van het wit tussen letters, ofwel het dichter bij elkaar zetten van letters.

Afwerkingsregister

Register om te controleren of het papier goed ligt voor de nabewerking. Registertekens zijn bijvoorbeeld snij- en vouwlijnen.

Agent

Klein computerprogramma dat in opdracht van de gebruiker bepaalde taken uitvoert op internet.

AJAX

De afkorting van AJAX staat voor 'Asynchronous Javascript And XML'. Ajax is een term voor het ontwerp van interactieve webpagina's waarin asynchroon gevraagde gegevens worden opgehaald van de webserver.

Akkoorddruk

Afdruk waarop gecontroleerd wordt of alle instellingen van de pers correct zijn uitgevoerd en of de kwaliteit van het product voldoet aan de orderinstructie en de bedrijfsnormen. Pas als de akkoorddruk is afgetekend, kan productie worden gedraaid.

Akzidenz

Het gebruik van deze term in een fontnaam is meestal een aanwijzing dat het een lettertypebetreft dat ontworpen is voor grote corpsen.

Alfa release

De eerste testversie van een computerprogramma.

Algemene Voorwaarden

Algemene voorwaarden, ook wel eens in de volksmond als "kleine lettertjes" aangeduid, zijn voorwaarden die gelden voor een bepaald soort overeenkomsten, of zelfs alle overeenkomsten die de gebruiker sluit. Ze zijn vaak in kleine letters achterop de overeenkomst gedrukt, of toegevoegd als bijlage. Algemene voorwaarden kunnen onder andere inhouden:

• Leveringsvoorwaarden en levertijd;
• Regels met betrekking tot (te late) betaling;
• Geldend recht en bevoegde rechtbank;
• Garanties en exoneraties.

Ook al hoeft niet afzonderlijk voor de algemene voorwaarden te worden getekend, toch maken ze deel uit van de overeenkomst. Met name in consumentensituaties valt over de algemene voorwaarden niet te onderhandelen.

Alias

Andere aanduiding voor het e-mail adres van een gebruiker, waardoor deze onder meerdere namen bekend zijn op het internet.

Ampersand

Ligatuur van de letters e en t: &-teken. Ook et-teken of en-teken genoemd.

Anchor

Zie Hyperlink.

Animated Gif

Een grafisch plaatje dat op een webpagina beweegt.
Zie ook GIF.

Animatie

Techniek waarmee beweging van stilstaande objecten gesuggereerd kan worden door die objecten in een veranderende situatie beeldje voor beeldje op te nemen (of te berekenen) en vervolgens op normale snelheid af spelen.

Anonymous ftp

Ongeautoriseerd gebruik van ftp. De ‘anonymous’-gebruiker geeft toegang tot bepaalde bestanden en kan deze naar de eigen computer halen. Veelal vraagt de host om het e-mail adres als wachtwoord te geven.

Antismetpoederapparaat

Apparaat dat poeder tussen gedrukte vellen blaast om overzetten van de inkt tegen te gaan.

Apache

Apache (of beter: Apache HTTP Server) is een veelgebruikt webserver-pakket. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met Linux, MySQL en PHP. Deze combinatie van Open-Source software wordt LAMP genoemd. Er is echter ook versie voor Windows beschikbaar.
Apache is als Open-Source te verkrijgen.

Apenstaart @ (at)

Teken dat het gebruikersadres scheidt van het IP-adres. Het teken @ wordt uitgesproken als het Engelse 'at'. De internetbewoording voor het teken @ is dan ook 'at-sign'.
Het apenstaartje dat zo kenmerkend is voor E-mail adressen (begrippen@stoerebinken.nl) is afkomstig van Amerikaanse kassa's; het commercial add teken (dus een 'a' binnen een 'c').

API (Application Programming Interface)

Een softwareapplicatie die ervoor zorgt dat verschillende besturings- of applicatieprogramma’s met elkaar kunnen communiceren. Veel professionele softwareprogramma’s hebben ook API’s in het leveringspakket.

Apple Macintosh

Computerfabrikant met eigen, veelgeprezen, besturingssysteem.

Applet

Klein programma (geschreven in de programmeertaal Java) dat kan worden opgenomen in een webpagina en vandaar uit opgestart kan worden. Met een applet kunnen allerlei effecten gegenereerd worden in een webpagina, zoals een video- of geluidsfragment. Het voordeel is dat applets in hun geheel overgezet worden naar een computer en daar ook opgestart worden zodat de verbinding niet geopend hoeft te blijven.

Applicatie

Computertoepassing oftewel computerprogramma.

Arabische cijfers

De cijfers 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9.

Archetypen

Archetypen zijn unieke en zuivere identiteiten die ons gedrag bepalen. Ze zijn tijdloos en universele denkbeelde.
Het gedrag van mensen wordt gestuurd door onbewuste ambities en aspiraties. Omdat ieder mens dezelfde ambities en aspiraties bezit, zij het in meerdere of mindere mate, spreken we over een 'collectief onbewuste' waartoe ieder mens toegang heeft.
Zie ook: Brand Prototyping.

Archie

Zoekprogramma om bepaalde informatie (ftp-able files) op het internet te vinden.

Archive

Gecomprimeerd bestand of een set van tot één bestand samengevoegde bestanden die met behulp van decompressie in hun oorspronkelijke staat hersteld kunnen worden.

ASP (Application Service Provider)

Is een bedrijf dat een individu of een organisatie via internet toegang biedt tot een bepaalde computerapplicatie. Normaal gesproken zou een dergelijke applicatie bij het bedijrf of indicidu op de eigen server staan. Voordeel van een dergelijke aanpak zijn de relatief lage kosten. De verwachting is dat ASP in de toekomst veel gebruikt zal worden.

ASCII

American Standard Code for Information Interchange. Gestandaardiseerde code voor letters, leestekens, cijfers en symbolen bestaande uit zeven bits.

ASP (Active Server Page)

ASP staat voor Active Server Page. Dat is een HTML- pagina die is voorzien van één of meer scripts. ASP zorgt, net als CGI en PHP, dat je site dynamischer wordt. Dan moet je vooral denken aan mailformulieren, bezoekerstellers, polls en webwinkels. Met behulp van ASP is het bijvoorbeeld mogelijk een database op het internet te ontsluiten.

Aspect Ratio

Is de verhouding tussen de hoogte en de breedte van de beeldpunten die een afbeelding op een scherm weergeven. De standaard voor beeldschermen en TV’s is 3:4. Voor breedbeeldtelevisie is dat 9:16.

Asset

Elke file of module van een multimedia applicatie, bijvoorbeeld audio, video, tekst, beeld, maar ook softwaremodules (zie ook asset management).

Assetmanagement

Het beheren van (digitale) files. Ook wel wordt er gesproken over digital asset management, content management of media asset management (zoals audio, video, text, beeld en software modules). Een assetmanagementdatabase werkt met ‘meta-data’; informatie over de informatie in de database (bijvoorbeeld de naam van de auteur, onderwerpen die in het document voorkomen, type bestand, etc.).

ASVAT

Afspraken Symboolgebruik Voor Aanlevering Tekstvervaardiging. Een veel toegepaste codeertaal die auteurs gebruiken voor het aangeven van zetinstructies zoals koppen, alinea's, accentueringen in de tekst en bijzondere tekstelementen.

ATM

Asynchronous Transfer Mode is een communicatie-techniek waarmee in een zeer hoog tempo informatie-pakketjes met een vaste lengte verstuurd kunnen worden. Kenmerk van ATM is dat een vaste bandbreedte per gebruiker beschikbaar is. Hierdoor is het transport van video en spraak mogelijk. ATM wordt vooral gebruikt door grote telecommunicatiebedrijven.

Attachment

Toevoeging aan een e-mail bericht in de vorm van een bestand, zodat bijvoorbeeld een document of afbeelding van een specifieke tekstverwerker ook met e-mail kan worden verzonden.

Audio dubbing

Opname van geluid zonder beeld te wissen (door opname op aparte sporen). Deze techniek wordt bijvoorbeeld gebruikt om muziek of commentaar aan een video-productie toe te voegen.

Audiofile

Bestand dat geluidsinformatie bevat, die met de juiste afspeelprogrammatuur kan worden beluisterd.

Audiovisueel

Bewegend beeld en geluid combinatie. Ook wel gebruikt om de sector opdracht film en -video aan te geven.

Auditing

Het meten en controleren van bezoekersstatistieken door een onafhankelijke derde partij.

Augustijn

Grafische maateenheid van 12 (didot)punten (=4,51278 mm).

Auteursrecht

Auteursrecht (ook bekend als copyright of kopierecht) is het recht van de auteur of een eventuele rechtverkrijgende van een werk van literatuur, wetenschap of kunst om te bepalen hoe, waar en wanneer zijn werk wordt gepubliceerd of vermenigvuldigd. Dit recht ontstaat vanzelf bij het maken van zo'n werk: de bedoeling of geestesgesteldheid van de maker is niet relevant.

Authoring

Een gestructureerde werkwijze om multi-media assets (data, audio, video etc.) tot een interactief programma samen te brengen.

Authoring language

Een macrotaal waarmee een interaction designer kan authoren (zie Authoring).

Autolead

Koppeling tussen lettercorps en een standaard regelafstand.

Automatic Channel Installation

Systeem dat het mogelijk maakt om met behulp van gegevens, zoals die zijn opgeslagen op een Teletekst-pagina, de programma’s op door de kabelexploitant bepaalde kanalen van het televisietoestel te plaatsen.

Automatic Directory Indexing

Het automatisch tonen van de inhoud van een directory door de server. Dit gebeurt als er geen index.html bestaat en als de gebruiker een directory-naam als URL heeft ingevoerd. Bij ‘plain indexing’ worden alle bestandsnamen achter elkaar getoond. Bij ‘fancy indexing’ worden bovendien de bijbehorende icon, de bestandsgrootte en eventueel de omschrijving van het bestand in het overzicht getoond.

Autoresponder

Een autoresponder is een programma of script dat op een mailserver zorgt voor het automatisch beantwoorden van binnenkomende e-mail met een van te voren opgestelde tekst. De tekst kan bijvoorbeeld zijn "Ik ben op vakantie en kan uw mail nu niet beantwoorden".
Bij het instellen van een autoresponder moet erop gelet worden dat mail van discussielijsten (bulk-mail) of mail met error-meldingen niet beantwoord wordt.
Het kan gebeuren dat een autoresponder een bericht stuurt naar een adres waar een andere autoresponder ook automatisch de mail beantwoordt. De automatische mailtjes gaan dan rondzingen en dat kan leiden tot vastlopen van systemen en veel ergernis.

B

B2A

‘Business to Administration’- relatie waarbij informatie uitgewisseld word tussen particulieren of bedrijven en de overheid.

B2B

‘Business to Business’-relatie waarbij informatie uitgewisseld word tussen bedrijven en bedrijven. Deze onderscheiden zich door een laag volume en een grote impact op het bedrijfsproces.

B2C

‘Business to Consumer’-relatie waarbij informatie uitgewisseld word tussen bedrijven en de consument. Deze onderscheiden zich door een groot aantal transacties met een lage waarde per transactie.

Bandzetter

Een gebonden boek.

Backbone

Centrale netwerk-infrastructuur in het internet, waaraan weer andere nationale, lokale of regionale netwerken gekoppeld kunnen worden.

Backlink

Backlinks zijn inkomende links vanaf externe webpagina's naar je eigen website, met het doel deze populairder te maken dan andere websites over hetzelfde onderwerp. Backlinks zeggen iets over de populariteit van je website. Krijg je meer backlinks, dan wordt je gewaardeerd door anderen wat daarmee weer resulteert in een positieve score in zoekmachines.

Backslash

Achterwaartse schuine streep: \

Back-up.gif

Als een adverteerder Flash-uiting wil gebruiken moet er ook altijd een back-up.gif (een plaatje van de Flashuiting) worden aangeleverd en geplaatst in Dart. De back-up.gif wordt getoond als een bezoeker geen Flash gebruikt.

Back Office Systemen

Computersystemen die de interne bedrijfsprocessen beheren, zoals de logistiek, de administratie en de afhandeling van betalingen.
Zie ook Front Office Systemen.

Bankpost

Houtvrij wit of lichtgekleurd schrijfmachinepapier, gelijkmatig in doorzicht en enigszins doorschijnend, radeerbaar. Vrijwel altijd met watermerk.
Zie ook Papier.

Bandbreedte

Hoeveelheid gegevens (informatie) die via een netwerk getransporteerd kan worden. Hoe groter de bandbreedte, hoe meer informatie verwerkt kan worden.

Banner

Een term voor advertenties op het internet, meestal een grote en brede koptekst (tekst en/of logo). Verzamelnaam voor vele formaten webadvertenties, maar eigenlijk de verkorte naam voor een fullbanner (468x60). De overige formaten (120x600, 728x90 en 336x280) dienen eigenlijk met hun juiste naam te worden omschreven (resp. skyscraper, leaderboard en rectangle). De term ‘een banner van 120x600’ is feitelijk onjuist: dit moet ‘skyscraper’ zijn.

Zie ook Internet banners.

Bannerview

Eenheid voor het meten van het aantal keren dat een advertentie op het scherm getoond wordt.
Een vertoning van een banner.
Zie ook Internet banners.

Barcode

Op een bepaalde afstand van elkaar staande lichte en donkere streepjes. Zij worden op artikelen aangebracht om de specifieke gegevens van dat bepaalde artikel weer te geven. De barcodes kunnen in een (kassa)terminal worden ingevoerd en automatisch worden uitgelezen.

Basislijn

Fictieve lijn waarop de letters van een regel rusten (onderkant x-hoogte). Ook wel 'letterlijn' genoemd.

Batch

Een of meer taken (zogenaamde jobs) die zelfstandig door de computer worden verricht.

Baudrate

Meeteenheid uit de communicatietechniek die de stroomsnelheid aangeeft bij overdracht van gegevens via bijvoorbeeld de telefoonlijn. Baudrate is niet hetzelfde als bits per seconde (zie bps).

BBS (Bulletin Board Sytem)

Computer met modem(s) waarop ingelogd kan worden voor het raadplegen van informatie of het downloaden van software.

Bcc (Blind carbon copy)

Kopie van een bericht dat ter informatie ook naar één of meer andere personen wordt gestuurd. De geadresseerde kan niet zien welke personen ook een kopie hebben ontvangen.

Bedrijfsnorm

Het geheel van afspraken over een procedure of een werkwijze dat in overleg met de betrokken medewerkers is vastgesteld.

Beeldelementen

Elementen waaruit een ontwerp is opgebouwd.

Beeldmerk

Een beeldmerk (ook wel logo genoemd) is een teken of symbool dat een woord vertegenwoordigt. Het is een grafische uiting die bijvoorbeeld met een bedrijfs- of productnaam geassocieerd wordt.
Zie ook Logo.

Beeldregister

Register om bij meerkleurendruk aan de hand van meegedrukte registertekens te controleren of de afzonderlijke kleuren in de afbeelding passen en sluiten.

Beeldschermfont

Volgt.

Beginkapitaal

Hoofdletter aan het begin van een zin of een woord.

Benchmark

Een methode om resultaten of prestaties te vergelijken.

Bestand

Verzameling van onderling samenhangende gegevens, veelal gerangschikt volgens een bepaalde structuur of naar de een of andere sleutel.

Bestandsformaat

De vorm waarin een bestand digitaal is weggeschreven op een magnetisch of optisch opslagmedium.

Beta release

De laatste testversie van een computerprogramma.

Beursstand

Volgt.

Bezier-curve

Mathematische beschrijving van boogelementen. Met Bezier-curven wordt onder andere de contourdefinitie (de omtrek) van een karakter beschreven.
Pierre Bézier was een Franse ingenieur die deze krommen in de automobielindustrie (Renault) gebruikte. De krommen werden opgesteld door Paul de Casteljau, een ingenieur bij een andere autofabrikant (Citroën).

Bijschrift

Verklarende tekst bij illustraties, tabellen en grafieken.

Binair

Betrekking hebben op iets dat twee keuzemogelijkheden heeft. Een bit is bijvoorbeeld een binaire eenheid, omdat het alleen de waarden 0 of 1 kan aannemen.

Bindmiddel

Bestanddeel van strijklagen (coatings) dat dient om de pigmentdeeltjes onderling en aan het papieroppervlak te binden.

Bindstraat

Een machine of een reeks machines die in een rij of in een V-vorm zijn opgesteld. Deze heeft tot doel, bij de productie van boeken, de gedrukte vellen te vouwen en te verzamelen tot een boek.

Binhex

Uitwisselingsprogramma voor gegevens die met behulp van verschillende tekstsets zijn opgebouwd, Binhex is vergelijkbaar met UUencode en wordt met name in de Apple Macintosh-wereld gebruikt.

Binnenwerk

Het deel van een publicatie binnen het omslag of de band dat niet hoort tot het voor- of nawerk. Bij veel uitgevertjen wordt echter alles wat binnen de band of het omslag komt (dus ook voor- en nawerk), binnenwerk genoemd.

Bit

Kleinste informatie-eenheid in een computersysteem. Een bit kan de waarde 0 of 1 aannemen.

Bitmap

Manier van beschrijven van een afbeelding door middel van het plaatsen van punten in de hoogte en de breedte.

Bitrate

Bitsnelheid (aantal bits per seconde) in bps.

Bladspiegel

De hele (schoongesneden) pagina met inbegrip van kop-, staart-, zij- en rugwit.

Bleken

Min of meer volledige afbraak van gekleurde bestanddelen in de papiergrondstof (tijdens de bereiding van deze grondstof).

Blindlopen

Slechte drukkwaliteit als gevolg van beelddelen op de drukplaat die geen inkt meer aannemen.

Blokken

Het aan elkaar vastplakken van gedrukte vellen in een stapel.

Blokvorm

De zetwijze waarbij alle regels van de gezette tekst even breed zijn.

Bluetooth

Software-standaard waarmee apparaten als mobiele telefoons, camera’s en personal digital assistents met elkaar kunnen communiceren.

.bmp

File-extensie van grafische bestanden (bitmaps).

Bobineren

Bobineren is een term uit de papierfabrikanten wereld. Het betekent het op de gewenste breedte snijden en gelijkmatig wikkelen van banen papier om kokers en kernen.

Boek

Binnenwerk, voor- en nawerk plus band of omslag (zowel vast als losbladig).

Bond

Houtvrij wit of lichtgekleurd schrijfmachinepapier, enigszins wolkig in doorzicht en minder radeerbaar dan bankpost.

Bookmark

Boekenlegger. Een door de gebruiker aan de browser toegevoegde url van een favoriete webpagina. Vergelijk het met een boekenlegger of een ezelsoor in een boek.

Boolean

Variabele binnen een programma die de waarde ‘waar’ of ‘niet waar’ kan aannemen.
Termen die bij het zoeken, combinaties van woorden mogelijk maken. Bijvoorbeeld: 'Amsterdam AND Rondvaart'.

Boot

Engelstalig woord voor de herstart van een computer, ook wel reset genoemd. Een boot wordt bijvoorbeeld bereikt door op een PC de toetsen control, alt en delete gelijktijdig in te drukken en op de Mac door control, appletoets en start in te drukken.

Bot

Een automatische zoekmachine op internet voor het zoeken van bepaalde informatie (afgeleid van robot).

Bounced mail

Niet op de bestemming aangekomen mail die ‘teruggestuiterd’ is naar de afzender.

Bovenkast

Oude benaming voor hoofdletters. Vroeger waren de losse loden letters verdeeld over twee kasten, onder de kleine letters, boven de hoofdletters.

Bovenkop

Kopregel boven de kop van een artikel. In de krantenwereld wordt deze boven kopregel ook wel chapeau genoemd.

Bps (Bits per seconde)

Meeteenheid voor de snelheid van gegevensoverdracht, uitgedrukt in het aantal bits dat per seconde via de lijn wordt verstuurd.

Brand Design

Brand Design is het vormen en vormgeven van merken. Tijdens het ontwikkelen van de identiteit worden de mentale en visuele merkidentiteit ontwikkeld.

Brand Identity

Brand Identity is de externe uitdrukking van een merk (Brand), inclusief de naam en visuele presentatie. De Brand Identity is de basis voor de herkenning en symboliseert duidelijk de verschillen ten opzichte van de concurrentie.
De Brand Identity wordt over lange tijd opgebouwd door advertentie campagnes met een consitent thema, en wordt bevestigd door de ervaringen met de doelgroep.

Brand Prototyping

De centrale gedachte bij Brand Prototyping is dat het bouwen van een merkidentiteit geschiedt op basis van het archetype van het merk, dat de consument en de medewerker met elkaar verbindt en zodoende betekenis vol is.

Breedband

Een beschrijving voor een communicatie-infrastructuur met een grote bandbreedte, zoals ADSL of de kabelnetten. Een vorm van datacommunicatie waarbij verschillende signalen tegelijk over een kabel gestuurd kunnen worden.

Breedlopende vellen (BL)

Vellen papier of karton waarvan de machinerichting evenwijdig loopt aan de korte kanten van de vellen.

Bridge

Koppeling van twee netwerken die volgens verschillende principes werken. Ook wel 'Gateway' genoemd.

Briefing

Volgt.

Brocheerstraat

Benodigde achtereenvolgende units voor de bindmethode waarbij de afzonderlijk vergaarde katernen van boekblokken en omslagen machinaal worden samengebracht en verwerkt tot gelijmd of genaaid gebrocheerde boeken.

Brocheren

Het samenvoegen van een of meer vellen afgedrukt werk tot een boekblok, waaromheen een omslag komt, die in de rug wordt gehecht of gelijmd.

Brochure

Product van een of meer katernen die in elkaar zijn gestoken en in de rug zijn gehecht, gelijmd of genaaid.

Broncode

Broncode van een programma in leesbare vorm. De broncode bevat de programma-instructies zoals deze zijn ontwikkeld door de programmeur. De programma-instructies worden door de compiler vertaald in objectcode, die niet leesbaar is. De objectcode wordt vervolgens door een interpreter vertaald naar direct-uitvoerbare machinecode.

Broodletter

De normale tekstletter die wordt gebruikt voor platte tekst. Gewoonlijk een lettercorps tussen de 8 en 12 punten.

Broodtekst

Tekst zonder koppen, nootregels, kop- en voetregels, enzovoort. Ook bodytekst genoemd.

Browsen

Rondkijken op het world wide web.

Browser

Bladerprogramma (‘to browse’ is Engels voor bladeren) waarmee pagina’s van het internet kunnen worden bekeken.

Bug

Letterlijke vertaling: ‘insect’. Programmeerfout in een computerprogramma.

Bulletproof

Aanduiding voor een stabiel computerprogramma.

Bullittime

Filmtechniek om snelle acties extreem vertraagd weer te geven. In internetjargon een term om de razendsnelle lancering van een bedrijf aan te duiden. Ook wel warpspeed genoemd.

Burnout

De nieuwe ziekte van de werknemers.

Businessmodel

Schematische beschrijving van de wijze waarop bedrijven hun geld verdienen.

Businessplan

Ondernemingsplan of prototype waarmee een nieuwe startup een venture fund probeert te interesseren voor hun idee.

Button

Grafische hyperlink. Een onderdeel van het beeld op een scherm waarop geklikt kan worden met een muis. Hierdoor wordt een verbinding gelegd met een andere pagina, site of stuk informatie. Een button is ook een kleine banner van 120 x 60 pixels en 120 x 90 pixels.

Buzzer

Draadloze personen-oproepsystemen, ook wel semafoon of pager genoemd. Er zijn uitvoeringen voor gebruik binnen een bepaald gebouw, bijvoorbeeld een ziekenhuis, en systemen voor mobiel gebruik die een heel land bestrijken.

Byte

Set van acht bits. In een byte past één karakter (letter of cijfer).

Bytecode

Gecompileerde Java-sourcecode. De opdrachten in een Java-programma (de sourcecode) leveren bytecodes op, nadat deze zijn gecompileerd door een Java-compiler. Bytecode is computerplatform-onafhankelijk. De browser die de bytecode via het internet ontvangt, interpreteert deze als machine-instructies.

C

C++

Programmeertaal. C++ is de object-georiënteerde variant van de bekende programmeertaal C.

Cache

Geheugen van de browser dat is gereserveerd voor eerder geladen webpagina’s die in een afwijkende kleur worden weergegeven op het beeldscherm van de computer van de gebruiker.

Cacheren

Het plakken van lagen metaalfolie (meestal aluminiumfolie) op papier of karton (is een vorm van lamineren).

CAD (Computer Aided Design)

Klasse van informatiesystemen gericht op het ondersteunen van technische ontwerpprocessen.

CAE

Computer Aided Engineering.

Cahiersteek (bindwijze)

Een driepuntsverbinding in de rugvan een brochure door middel van garen. De totale lengte van de steek is verkrijgbaar in 3 maten, te weten 75 mm, 100 mm en 125 mm. Voor extreem kleine producten is er een minimummaat van 50 mm verkrijgbaar in een tweepuntsverbinding. Vroeger werden veel schoolschriften op deze manier verwerkt. Tegenwoordig worden de wat luxureuzere brochures (alternatief voor hechten op deze manier gemaakt. De engelse benaming is "knot stitching". Het garen in verkrijgbaar in 12 kleuren!

Call Center

Een groep medewerkers die voor een (inter)nationale bedrijfstoepassing het telefoonverkeer afhandelt. De afhandeling gebeurt efficiënt omdat de medewerkers gespecialiseerd zijn in het onderwerp waar over gebeld wordt.

CAM

Computer Aided Manufacturing.

Carbonpapier

Papier voorzien van een kleurafgevende laag (vroeger koolstof) bestemd voor doorschrijfdoeleinden (ook doorschrijfpapier genoemd).

Castcoating

Proces waarbij papier aan een zijde door rollen van een speciale strijklaag wordt voorzien en daarna onmiddellijk wordt gedroogd tegen zeer gladde hooggepolijste en van binnenuit verwarmde cilinders. Hierdoor ontstaat hoogglazend papier (bijvoorbeeld Chromolux).

Categorisatietheorie

Theorie die veronderstelt dat wij ons brein efficiënt en effectief kunnen inzetten door informatie logisch te ordenen in categorieën, ofwel in hokjes te stoppen. Grofweg is het vergelijkbaar met hoe we informatie efficiënt kunnen opslaan in mappen en submappen op de computer.

Cc (Carbon copy)

Kopie van een bericht dat ter informatie ook naar één of meer andere personen wordt gestuurd. Voor iedere geadresseerde is de complete lijst van ontvangers zichtbaar.

CBT (Computer Based Training)

Opleidingen met behulp van de computer.

CCITT

Europese standaardisatie-organisatie die onder andere is belast met de standaardisatie van datacommunicatie.

CD-audio

Compact Disc is een standaard gebaseerd op optische principes. Een Audio-CD kan momenteel 74 minuten audio opslaan en heeft een totale opslagmogelijkheid van 650 Mb.

CD-i

CD-i is een cd-standaard die ontwikkeld is voor koppeling aan een tv. Het is een standaard die niet compatibel is met CD-rom. Speciaal is dat zowel audio- als videoformaten op een disc gestandaardiseerd zijn.

CD-recordable

Beschrijfbare (eenmalig) versie van een CD. De opslagcapaciteit is momenteel 650 Mb en de disc is vaak goudkleurig.

CD-rom

Compact Disc - Read Only Memory. Een CD-ROM wordt afgespeeld op een CD-ROM speler die meestal deel uit maakt van een computer.

CD-rw

Herschrijfbare CD (rewritable), de CD kan meerdere malen beschreven worden).

CD-Writer

Een CD-ROM speler waarmee ook lege CD-R's en CD-RW's beschreven kunnen worden. CD-R staat voor CD Recordable en kan éénmalig beschreven worden.

Cellulose

Chemische stof (polymeer), voorkomend in celwanden van planten.

Celstof

Chemisch geheel ontsloten plantaardige vezels (wordt gemaakt uit loof- en naaldhout).

Central Processing Unit (CPU)

De centrale processor in een computersysteem, die voor een belangrijk deel de rekencapaciteit van het systeem bepaalt.

Centreren

De tekst in het midden van de zetbreedte plaatsen. Het overblijvende wit wordt gelijkelijk over de linker- en de rechterkant van de regel verdeeld.

CGI (Common Gateway Interface)

Techniek die het mogelijk maakt om een webserver een extern programma te laten starten. De uitvoering van dat programma resulteert in HTML-pagina’s. De server zorgt ervoor dat deze pagina’s automatisch worden verstuurd naar de client (de browser). Via de client krijgt de gebruiker deze uitvoer op zijn beeldscherm te zien. Aangezien de uitvoer pas wordt gemaakt als de gebruiker daartoe opdracht heeft gegeven, is CGI uitermate geschikt om veranderlijke informatie weer te geven.

Channel hopping

Het voortdurend wisselen tussen IRC-kanalen zodat tegelijkertijd aan verschillende gesprekken kan worden deelgenomen.

CUI (Character-based User Interface)

Gebruikersinterface, waarbij de schermuitvoer is gebaseerd op de ASCII-tekenset.

Chatbox

Een mogelijkheid om via het Internet te babbelen. Via een speciale 'chat-server' kunnen meerdere mensen gelijktijdig tekst met elkaar uitwisselen (de Internet versie van de telefonische babbelbox).

Chatten

Direct communiceren met elkaar via het world wide web. Chatten betekent in het Engels ‘kletsen’.

Checkbox

Aankruisvakje op een invoerscherm op bijvoorbeeld een HTML-pagina.

Chew

Percentage pakketjes dat verloren gaat tijdens de verzending via het internet.

Churn

Het begrip dat men de ene aansluiting (bijvoorbeeld telefoon) opzegt voor een nieuwe aansluiting bij een andere provider.

Cicero

Grafische maateenheid (1 cicero = 4,51278 mm). Duitse benaming voor Augustijn. In Nederland is de aanduiding Cicero gangbaar.

CIP4

'The International Cooperation for the Integration of Processes'. CIP4 is een internationale associatie ten doel de standaardisatie en integratie van alle grafische processen te stimuleren.

.class

File-extensie voor bestanden met een Java-bytecode (gecompileerd Java-programma).

Cliché

Plaat waarop door afgieten, stempelen, graveren en dergelijke het gespiegelde beeld is aangebracht, zodat daarvan afdrukken kunnen worden gemaakt.

Click & Mortar companies

Bedrijven met zowel een fysieke als een online outlet. Afgeleid van de Engelse term ‘brick & mortar’.

Click Through (CT)

Een Click Through of ‘doorklik’ komt voor als een bezoeker op een banner klikt en daarmee de achterliggende pagina opvraagt.

Click Through Rate (CTR)

Het aantal banners dat is aangeklikt door bezoekers (‘Click-Through’) als percentage van het totaal aantal bezoekers.

Clickable

Wanneer een plaatje of tekst aan te klikken is en er bij een click een actie plaatsvindt, dan is dat plaatje of die tekst clickable. Die actie kan zijn het openen van en website, maar ook het bevestigen van een keuze zoals ‘zoek’ bij een zoekmachine.

Clickable map

Grafische afbeelding in een internetsite met een link naar een andere pagina. Door deze afbeelding aan te klikken ga je naar deze pagina toe. Soms is zo een afbeelding ingedeeld in verschillende delen, die ook weer gelinked zijn aan verschillende pagina’s.

Clickcommand

Een clickcommand telt het aantal clicks op een advertentie. Deze clickcommand wordt (op verzoek aan traffic) in Dart aangemaakt en gekoppeld aan de advertentie (bijvoorbeeld een advertorial in een nieuwsbrief).

Clickrate

De clickrate (klikratio) is het aantal gemeten clicks gedeeld door het aantal views van een advertentie. De clickrate is een van de indicatoren om het succes van een advertentie bepalen.

Clicks

Aantal malen dat een hyperlink in een uiting daadwerkelijk door bezoekers wordt aangeklikt om naar de site van de adverteerder te gaan.

ClickTag

Een Flashbanner moet altijd worden voorzien van een “clickTag” om via DART de clicks te kunnen meten. Als dit niet op de juiste wijze gebeurt dan meet DART geen clicks.

Client

Architectuur waarop veel internettoepassingen zijn gebaseerd, bestaande uit een client en een server. Bij zowel de client als de server worden programma’s geactiveerd, waarmee processen kunnen worden uitgevoerd. De client is het programma waarmee aan de server wordt bericht dat er een bepaald proces moet worden uitgevoerd, bijvoorbeeld het tonen van een website.

Client pull

Techniek waarbij een client (browser) het initiatief neemt om een nieuwe HTML-pagina op te halen. Client pull maakt het mogelijk dat een pagina direct of na een bepaalde tijd vanzelf doorbladert naar een nieuwe pagina.

Client/Server

Architectuur waarop veel internettoepassingen zijn gebaseerd, bestaande uit een client en een server. Bij zowel de client als de server worden programma’s geactiveerd, waarmee processen kunnen worden uitgevoerd. De client is het programma waarmee aan de server wordt bericht dat er een bepaald proces moet worden uitgevoerd, bijvoorbeeld het tonen van een website. De gebruikers zoeken meestal met een client op het eigen systeem.

Cloaking

Cloaking, ofwel camoufleren, is wanneer een website andere content presenteert dan het aan de zoekmachines schijnt aan te bieden. De gebruiker krijgt dus een andere (web)pagina getoond dan de zoekmachines. Het doel van cloaking is het misleiden van de zoekmachines zodat ze die (web)pagina tonen die anders niet getoond zou worden.
Een voorbeeld van cloaking is wanneer de zoekmachines een HTML tekstpagina zien, terwijl de bezoeker een pagina met afbeeldingen of zelfs een Flash website gepresenteerd krijgt.
Cloaking resulteert bij Google in het verwijderen van de website uit de zoekresultaten.

CMS

Zie 'Content Management Systeem'.

CMYK

Deze afkorting staat voor, Cyaan, Magenta, Yellow en Key (black). Dit zijn de 4 basiskleuren die nodig zijn om alle zichtbare kleuren op papier als resultaat te hebben.
Zie ook Key plate.

Code of Conduct

Gedragsregels voor Elektronisch Zakendoen.

Coderen

Een tekst voorzien van symbolen of tekens om tekstdelen of tekstelementen te markeren.

C.O.D. (Cash On Delivery)

betaling bij aflevering.

Colofon

Colofon betekent in het Grieks einde of sluitstuk. Het colofon bevat gegevens over de productie van een boek.

Colour management system (CMS)

Programmatuur voor gebruik in een elektronisch systeem waarbij de gebruiker een door hem gedefinieerde afstemming tussen invoer- en uitvoerkleuren krijgt.

Commissariaat voor de media

Het Commissariaat voor de media handhaaft de spelregels die zijn opgenomen in de Mediawet en de daarop gebaseerde regelgeving. Dit gebeurt via informatievoorziening vooraf en toezicht achteraf.

Common Gataway Interface (CGI)

Techniek die het mogelijk maakt om een webserver een extern programma te laten starten. De uitvoering van dat programma resulteert in HTML-pagina’s. De server zorgt ervoor dat deze pagina’s automatisch worden verstuurd naar de client (de browser). Via de client krijgt de gebruiker deze uitvoer op zijn beeldscherm te zien. Aangezien de uitvoer pas wordt gemaakt als de gebruiker daartoe opdracht heeft gegeven, is CGI uitermate geschikt om veranderlijke informatie weer te geven.

Compatibiliteit

De onderlinge uitwisselbaarheid van gegevensverwerkende (tekst- en beeldverwerkende) apparatuur, programma's en bestanden, zonder dat aanpassing aan apparatuur of conversie van programma's en bestanden noodzakelijk is.

Compiler

Vertaalprogramma dat leesbare programma’s (broncode in een bepaalde programmeertaal) omzet naar een formaat dat door de computer is te lezen.

Complementair contrast

Contrastwerking door complementaire kleuren naast elkaar te gebruiken.

Complementaire kleuren

Kleuren die elkaars versterken als ze naast elkaar worden gebruikt.

Compositie

Rangschikking van tekst- en beeldelementen in een vlak (bijvoorbeeld pagina) zodat er een optische samenhang ontstaat.

Compressie

Techniek waarmee computerbestanden kunnen worden verkleind zonder dat daarbij gegevens verloren gaan. Compressie heeft als doel om schijfruimte te besparen en om gegevenstransport te versnellen Zowel ruimtebesparing als transportversnelling is kostenbesparend.

Computer-to-plate (C2P)

Volledige elektronische tekst- en beeldverwerking waarbij in het proces vanaf de auteur tot en met de plaatmaker in het grafische bedrijf geen fysieke tussenstappen (op film of papier) meer zitten.

Concept

Een concept – ook een begrip – is een denkvorm, namelijk de mentale voorstelling van een of meer ideeën die worden samengevat in een hogere klasse van gelijkaardige of verwante verschijnselen of abstracte relaties. Een concept is niet hetzelfde als een idee, maar kan ermee samenvallen. Waar een idee één enkel denkbeeld is, vat een concept meestal meerdere denkbeelden en ideeën samen.

Conceptmerk

Conceptmerken werken niet vanuit de vertrouwde product-merkcombinatie, maar vanuit een specifiek (vrij) concept. Zij zetten hun hoofdproduct in de markt en bedenken daarbij steeds meer passende producten. Zij hebben geen strak geformuleerde doelgroep, maar volggroepen, die ontstaan doordat de aanhangers zich met het conceptmerk identificeren en zich erbij aansluiten.
Conceptmerken vertegenwoordigen een gedachtegoed: visies, houdingen, overtuigingen, motivaties en interessevelden die voor consumenten een grote betekenis hebben.
Een aantal succesvolle conceptmerken zijn Swatch, Hugo Boss, Diesel, Nike, Virgin, Camel en Benneton.

Conceptueel logo

Een logo waarbij sterk de nadruk ligt op het visualiseren van het concept. Vaak zijn dit eenvoudige (typografische) logo's met een sterk ondersteunend visueel element. Door de eenvoud ligt de nadruk op het idee achter het logo en minder op de grafische vorm ervan.

Concurrent server

Server die opnieuw wordt gestart zodra een client zich meldt. Dit betekent dat meerdere exemplaren van de server gelijktijdig actief kunnen zijn.

Conferencing systeem

Verzamelnaam voor systemen die een verzamelplaats voor openbare nieuwsgroepen bieden, zoals het nieuws.

Content

Dit is de algemene beschrijving van informatie. De rol van content wordt steeds belangrijker.

Content Management

Het beheren van media assets (audio, video, text, beeld en software modules).

Content Management Systeem (CMS)

Een content-beheersysteem of contentmanagementsysteem is een softwaretoepassing, meestal een web-applicatie, die het mogelijk maakt dat mensen eenvoudig, zonder veel technische kennis, documenten en gegevens op internet kunnen publiceren (contentmanagement). Als afkorting wordt ook wel CMS gebruikt, naar het Engelse content management system (inhoudsbeheerssysteem). Een functionaliteit van een CMS is dat gegevens zonder lay-out (als platte tekst) kunnen worden ingevoerd, terwijl de gegevens worden gepresenteerd aan bezoekers met een lay-out door toepassing van sjablonen. Een CMS is vooral van belang voor websites waarvan de inhoud regelmatig aanpassing behoeft, en de inhoud in een vaste lay-out wordt gepresenteerd aan bezoekers. De meeste grote bedrijven gebruiken voor hun website tegenwoordig een CMS. Een bekende variatie op het CMS is bijvoorbeeld de weblog.

Content provider

Leverancier van online-diensten (elektronische uitgever). Content-providers richten zich op de inhoud van de diensten. Accessproviders en serviceproviders richten zich daarentegen op het aanbieden van toegang tot het internet.

Contour

Omtrek of lijn die de omtrek aangeeft.

Contrast

Het verschil in zwarting tussen de laagste en hoogste toonwaarde van een model.

Controlling

Het proces Controlling is een proces of activiteit binnen een organisatie waarbij men zich bezighoudt met het verzamelen, ordenen, analyseren en rapporteren van (financiële)-informatie voor planning en control door het management.
In tegenstelling tot externe verslaggeving is Controlling gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten.

Conventionele pay-per-view

Vorm van pay per view, waarbij telefonisch bestelde programma’s worden uitgezonden op sequentiële wijze, hetgeen voor de kijker trapsgewijze aanvangstijden inhoudt. Programma’s gaan hier in het algemeen om de twee uur van start. Het tijdstip van uitzending is vooraf door de aanbieder vastgesteld en door de abonnee niet te beïnvloeden. Op desbetreffende tijdstip zendt de aanbieder een stuursignaal naar de decoder van de abonnee die vervolgens het programma decodeert. De aanbieder brengt het programma afzonderlijk aan de abonnee in rekening.

Conversion Rate

Is het percentage van het aantal doorkliks dat tot een resultaat leidt, zoals het invullen van een formulier, zoals het kopen van een artikel, of het achterlaten van een e-mailadres.

Cookie

De naam voor het achterlaten van informatie op de harddisk van de persoon die een internetsite heeft bezocht. Dit is met name interessant voor de aanbieder van de internetsite. De browser kan uitgeschakeld worden voor cookies.

Corporate Identity

De Engelse term voor 'huisstijl'.
Zie ook Huisstijl.

Corporate Design

Volgt.

Corporate spin-off

Verzelfstandiging van een deel van een bedrijf, veelal in de vorm van een MBO of een MBI.

Corps (corpsgrootte)

De verticale afmeting van een font, gemeten van het hoogste punt (vaak de stoklijn) tot het laagste punt (vaak de staartlijn), meestal uitgedrukt in punten en soms in millimeters.

Corpswit

Wit boven de stok en onder de staart van een letter dat verhindert dat bij compres zetsel de staarten van een regel de stokken van de volgende regel raken.

Cost Per Action (CPA)

Hierbij betaalt de adverteerder voor de resultaten die een bannercampagne oplevert.

Cost Per Click (CPC)

Kostenmodel waarbij de adverteerder betaalt per klik op een banner of button.

Cost Per Download (CPD)

Hierbij betaalt de adverteerder voor de resultaten die een bannercampagne oplevert, in dit geval elke klik die resulteert in een download van software/data.

Cost Per Lead (CPL)

Hierbij betaalt de adverteerder voor de resultaten die een bannercampagne oplevert, in dit geval elke klik die resulteert in een lead.

Cost Per Mile (CPM)

Cost per mille - kosten per 1.000 impressies. Tegenhanger van Fixed Fee.

Cost Per Sale (CPS)

Hierbij betaalt de adverteerder voor de resultaten die een bannercampagne oplevert, in dit geval elke klik die resulteert in een verkocht producten of dienst.

Cost per Thousand Impressions (CPM)

De kosten die een adverteerder moet betalen om zijn advertentie 1000 maal op webpagina’s te laten verschijnen.

CPU (Central Processing Unit)

De centrale processor in een computersysteem, die voor een belangrijk deel de rekencapaciteit van het systeem bepaalt.

Cradle to Cradle (C2C)

Cradle to Cradle is een nieuwe kijk op duurzaam ontwerpen, die naar voren is gebracht in het boek Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things (2002) van William McDonough en Michael Braungart.
Duurzame ontwikkeling is in 1987 door de commissie-Brundtland (in het Brundtland-rapport) gedefiniëerd als de ontwikkeling waarbij de huidige generatie in haar noden voorziet, zonder de mogelijkheden daartoe voor de volgende generatie te beperken.
Het streven van de cradle to cradle (C2C) visie gaat verder; het voorzien in onze eigen noden en de toekomstige generaties van meer mogelijkheden voorzien. Probeer in plaats van minder slecht, goed te zijn.

Crash

Fatale storing in het computersysteem. De storing kan alleen worden verholpen door de computer te herstarten.

Crawling

Is het onophoudelijk ronddolen van spiders over het internet.

Creative

Advertentiemateriaal, meestal alleen gebruikt voor banners, skyscrapers etc. Het materiaal voor advertorials worden meestal niet aangeduid met “creative”.

Crimp-lock perforatie

Perforeermethode die wordt gebruikt om bij vouwen een aantal vellen tijdelijk aan elkaar vast te maken. Crimp-lock wordt ook toegepast bij de vervaardiging van kettingformulieren om de papierbanen bij elkaar te houden.

CRM (Customer Relationship Management)

Een term voor vergaand beheer van relaties.

Cromalin

Proefsysteem dat werkt met gekleurde pigmenten.

Cross-platform

In computer terminology betekent cross platform dat software, of computer methodes, op verschillende platforms (systemen) draaien kunnen.
Hetzelfde geldt voor typografie; lettertypes kunnen op meerdere systemen gebruikt worden. OpenType fonts kunnen zowel op Macintosh als PC computers gebruikt worden.

Crossposting

Versturen van een artikel naar meerdere groepen tegelijk.

CSS (Cascading Style Sheets)

Een scripting language die bepaalt hoe de verschillende elementen van een HTML-document moeten worden weergegeven.

CSS (content scrambling system)

De code die dvd’s beschermt tegen kopiëren.

CTI

Computer Telephony Integration. Hierdoor kan de computer-server gekoppeld zijn aan de telefooncentrale of is een PC gekoppeld aan een telefoon. Middels identificatie via de telefoon is het mogelijk gegevens uit te wisselen over de bellers.

CU-SeeMe

Protocol voor het verzenden en ontvangen van beeld en geluid, zoals dat bij teleconferencing wordt gebruikt.

Cursief

Schuine letter, naar rechts hellend. In het Engels italic.

Cursor

'Aanwijsstokje'. Oplichtend teken (meestal een streepje, blokje of pijltje) dat aangeeft waar men zich op het scherm bevindt.

cXML (Commerce XML)

Commerce XML is een nieuwe vorm van ‘document type definition’ (DTD) voor XML. cXML werkt als een metataal die de nodige informatie van een product definieert. CXML wordt gebruikt ten behoeve van standaardisatie van contentverwerking (mediaonafhankelijke opslag) en ‘vraag/aanbod’-processen (beveiligde elektronische transacties via internet).

Cybercafé

Een café waar computers staan opgesteld, die men kan gebruiken om te surfen over het internet of om E-mail te lezen.

CyberCash

Bedrijf dat software heeft ontwikkeld om op een veilige manier elektronisch te betalen via het internet.

CyberCoin

Digitale munteenheid van CyberCash.

Cyberpunk

Soort hacker. Op technisch gebied is een cyberpunk in het algemeen minder goed onderlegd dan een hacker.

Cybershopper

Persoon die op het internet koopt.

Cyberspace

Aanduiding voor de interactieve wereld die ontstaat door computers uit de hele wereld met elkaar te verbinden.

D

DART

Dynamic Advertising and Reporting Tool. Admanagementsysteem van DoubleClick. Dart bestaat zowel in een versie voor adverteerders en mediabureaus (DART For Advertisers, DFA) als voor exploitanten (DART For Publishers, DFP). Dart is het meest geavanceerde en meest gebruikte admanagementsysteem wereldwijd, zowel door adverteerders en bureaus als exploitanten. DART biedt vele mogelijkheden om doelgericht te adverteren en campagnes optimaal te monitoren. Middels DART verkrijgt de adverteerder inzicht in de performance van de campagne.

Database

Een verzameling gegevensbestanden (tekstbestanden en/of beeldbestanden) die geïntegreerd zijn georganiseerd in een logisch samenhangend geheel waarbij de gegevens slechts eenmaal hoeven te worden opgeslagen.

Database publishing

Het op de markt brengen van gedrukte en/of ongedrukte informatieproducten vanuit digitaal opgeslagen informatiebestanden.

Datamining

Zoeken naar relaties en patronen in grote databases zonder dat die relaties van tevoren gedefinieerd zijn.

Datawarehouse

Gegevenspakhuis. Bevat zoveel mogelijk gegevens die voor een onderneming relevant kunnen zijn. Data in de vorm van brieven, databases, telefoonlijsten, boeken, brochures etc.

Dead-fold

Materiaal dat in de stand blijft staan waarin het is gevouwen.

Deep linking

Deep linking, op het internet, is het maken van een hyperlink die direct naar een specifieke pagina, afbeelding of anker verwijst. Het voordeel van deep linking is dat de bezoeker niet hoeft te zoeken en de informatie gericht kan bookmarken. Flash websites hebben tegenwoordig ook de mogelijkheid van deep linking.
Een voorbeeld van een deep link: http://wiki.stoerebinken.nl/begrippenlijst/begrippenlijst#deep-linking

Default

Standaardinstelling, -waarde of -procedure waarmee een computer(programma) werkt, zolang de gebruiker deze niet verandert.

Demassificatie

Het minder belangrijk worden van reclame via de massa-media.

Densiteit

Logaritmische waarde die de verhouding aangeeft tussen opvallend licht, en gereflecteerd en doorgelaten licht van een ontwikkelde film of van de inktdekking van een afdruk.
Schrijfdichtheid op een disk(ette).

Densitometer

Instrument dat de waarden tussen uitgezonden en ontvangen licht vergelijkt van zowel opzicht- als doorzicht modellen.

Diapositief

Letter- of beeldelement dat is uitgespaard in een volvlak, rastervlak of rasterbeeld.

Diepdruk

Drukmethode waarbij de afbeelding op een drukcilinder verdiept is aangebracht (in rasternapjes).

Diepdrukpapier

Gesatineerd, opaak, ongelijmd, ongestreken of gestreken papier bestemd voor de bedrukking in rasterdiepdruk. Enkele eigenschappen: zeer effen oppervlak, goed samendrukbaar, poreuze structuur en uitstekend inktabsorberend.

Digital printing

Digitaal printen van documenten met een snelheid van 135 pagina's per minuut. Mailingen, personaliseren van drukwerk en meer.

Digitale proef

Proef van een computerbestand zonder dat er film wordt gebruikt.

Diktewaarde

Breedte van een teken plus het horizontale wit. Ook breedtewaarde of corpsbreedte genoemd.

DIN

Deutsche Industrie Normen. Het Deutsches Institut für Normung heeft onder meer normen bepaald voor densitometrie, drukinkten, fotospectraalmeting en vele andere zaken in de grafische bedrijfstak.

DIN-formaat

Eenheidsformaat voor papier. De verhouding tussen lengte en breedte is V2:1 (1,414:1). Deze verhouding is voor alle formaten in de DIN-reeks gelijk. Veel gebruikt is het A-formaat.
Zie ook Papierformaten.

DIS

Documentair Informatie Systeem, vaak in het elektronisch domein. Papieren documenten worden ingescand.

Disc

Benaming voor een optisch schijfgeheugen.

Disk

Benaming voor een magnetisch schijfgeheugen.

Diskette (floppy disk)

Cirkelvormig, flexibel magnetisch schijfgeheugen in een harde kunststof behuizing. Standaardformaat 3,5 inch, maar 5,25 inch komt ook nog voor.

Divisie

Streepje voor woordafbreking.

DNS-server

DNS staat voor Domain Name Service. Een DNS-server zorgt dat een domeinnaam gekoppeld wordt aan een IP-adres.

Zie ook IP-adres.

Doorschrijfpapier

Dun gesatineerd papier, geschikt voor het maken van kopieën in handschrift of met schrijfmachine.

DPI

Deze afkorting staat voor 'Dots Per Inch', en is een maateenheid die de resolutie voorstelt. Bij het aanleveren van drukwerk is een resolutie van 300 dpi gewenst.
Zie ook Aanleveren bestanden voor drukwerk.

Domeinnaam

De unieke aanduiding van een lokatie op het Internet: 'stoerebinken.nl' (zonder 'http://www'). De domeinnaam wordt gebruikt om E-mail adressen (begrippen@stoerebinken.nlThis e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it ) en web-adressen (http://www.stoerebinken.nl) aan te duiden.
Naast '.nl' wordt ook '.com' veel gebruikt door bedrijven. Vooral als men zich internationaal wil profileren op het Internet.

Doubleren

Dubbeldruk van rasterpunten.

 

Drukcontrolestrip

Hulpmiddel bij het beoordelen van de drukkwaliteit.

Drukplaat

Drager met lichtgevoelige laag waarop het af te drukken beeld wordt gekopieerd. De drager is vrijwel altijd van aluminium.

Drukproef

Ingeburgerde foute benaming voor zetproef en opgemaakte proef. Bedoeld wordt een proefafdruk van zetsel of opgemaakte pagina's waarop correcties kunnen worden aangebracht. Een drukproef is een proef die de drukker maakt na het instellen van de pers.

Drukvorm

De vorm waarvan wordt gedrukt. De tekst en figuren zijn, afhankelijk van de gekozen druktechniek, verdiept, verhoogd of in het vlak aangebracht.

DTP (DeskTop Publishing)

Het gebruik maken van een elektronisch opmaakprogramma voor het opmaken van een uiting. Wordt vooral gebruikt in de grafische industrie en bij reclamebureaus. DTP-software wordt ook steeds vaker gebruikt voor het maken van websites. De meest gangbare DTP-software zijn Indesign en QuarkXpress.

Duplexkarton

Gekoetst karton, van zwaar houthoudend of recycled/grijs basismateriaal met eenzijdig houthoudend of houtvrije, meestal witte deklaag, gestreken of ongestreken.

Dummie

Een onbedrukt handmodel van een ontwerp ter controle voor het eindresultaat. Een dummie is een exacte uitvoering van het definitieve product, alleen in ongedrukte vorm.

Dunspatie

Oorspronkelijke spatie ter breedte van een half pasje (= kwart vierkantje). In de praktijk een spatie van enkele punten afhankelijk van het zetsysteem en letterfont dat men gebruikt.

Duotoon

Mogelijkheid om op de drukpers een zwart-witfoto in twee kleuren (zwart plus een andere kleur, vaak cyaan) te drukken om de kwaliteit van de zwarte kleur te verbeteren.

DVD

Digital Versatile Disc. Een opslagmedium dat vergelijkbaar is met een CD-ROM. De capaciteit is echter vele malen groter. Hierdoor kan een DVD bijvoorbeeld een complete film bevatten. Computers worden steeds vaker standaard uitgerust met een DVD speler.

Dynamische site

Een website waarbij de webpagina's iedere keer opnieuw automatisch worden samengesteld uit een database, op grond van de wensen van de gebruiker.

E

E-commerce

Electronic Commerce, ofwel Elektronisch Zakendoen, meestal via het internet.
Definitie: Ondernemen met behulp van een elektronisch medium. E-business is een term die in opkomst is, en aangeeft dat E-commerce meer is dan producten verkopen via een website.

EDI (Electronic Data Interchange)

Een systeem op basis van afspraken in handelsketens om bijvoorbeeld offertes, opdrachten en facturen op een gestandaardiseerde manier elektronisch uit kunnen te wisselen (zonder tussenkomst van de mens).

Egyptienne

Lettertype waarbij alle delen van de letter vrijwel even dik zijn, ook de stokken, staarten en schreven.

E-mail

E-mail (ook wel mail, e-post of elektronische post) is het versturen van digitale boodschappen via onder andere internet.
Door het meesturen van bijlagen (attachments, mogelijk sinds de Multipurpose Internet Mail Extensions, MIME, zijn ingevoerd) is het ook mogelijk om inhoud in een andere vorm dan tekst te versturen.
Recentelijk heeft communicatie per e-mail dezelfde wettelijke status gekregen als die per brief. De mailtjes moeten dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen. De authenticiteit moet zijn gewaarborgd; er moet zekerheid bestaan over de afzender, en er moet niet achteraf aan kunnen worden geknoeid. De zogenaamde "elektronische handtekening" biedt hier uitkomst.

EM

Volgt.

Emulsie

Lichtgevoelige laag op film, papier of drukplaat.

Encapsulated Postscript (EPS)

Een Encapsulated Postscript-bestand (afgekort: EPS) is een grafisch bestand in de taal PostScript. In tegenstelling tot het algemene Postscript bevat EPS altijd hooguit één pagina. Een EPS-bestand bevat normaliter een afbeelding en heeft extra parameters die ervoor zorgen dat deze afbeelding in een PostScript-document kan worden opgenomen.
EPS bestanden worden voornamelijk in de grafimedia gebruikt en zijn onder andere met Adobe Illustrator en Adobe Photoshop te openen.

Engelse regelval

Een onregelmatige linker en/of rechter kantlijn die ontstaat als de tekstregels niet de gehele zetbreedte vullen. Zetsel met een rechte voorkant en een niet uitgevulde achterkant wordt ook Engelse regelval of vrije regelval genoemd.

Erratum

Correctie van een fout of een onjuistheid in een uitgave. Een blad met errata wordt meestal los bij de uitgave gevoegd.

E-shop

Een elektronische winkel op het internet.

Ethernet

Ethernet (IEEE 802.3) is een netwerk protocol waarmee computers in een Local Area Network (LAN) met elkaar communiceren. Ethernet is wijdverspreid en ondertussen zijn er al verschillende varianten van uitgebracht. Bovenop de Ethernet laag draaien protocollen, waarvan TCP/IP het meest bekende en meest gebruikte is.

Europaschaal-inkt

Standaard procesinkten die het meest worden gebruikt voor kleurenreproductie (DIN 16539).

Extranet

Een extranet is een type computernetwerk binnen een organisatie. Het maakt onder andere gebruik van het TCP/IP protocol. Het extranet is verwant aan het intranet. In wezen is het extranet een gedeelte van het intranet dat beschikbaar is voor anderen, buiten de organisatie.
Het doel van een extranet is het beveiligd beschikbaar stellen van bedrijfsinformatie en gegevens aan klanten, partners en leveranciers buiten de organisatie. Hierbij is het mogelijk, naast het raadplegen van gegevens, deze tevens te muteren.

F

Facebook

Facebook is een Amerikaanse sociale netwerksite. Om de profielen van de gebruikers te kunnen zien moet je aangemeld zijn bij Facebook.
Ga naar de Facebook pagina van René Verkaart (inloggen vereist).

FAQ (Frequently Asked Questions)

Veelgestelde vragen worden met de antwoorden gepubliceerd op een webpagina.

Favicon

Een favicon (afkorting van 'favorites icon') is een pictogram dat links van de url adresbalk in de browser staat. Ook in de bookmarks lijst wordt de icoon naast de website naam afgebeeld. Andere benamingen zijn website icoon, bookmark icoon of url icoon.
Een standaard favicon heeft 16×16, 32×32 of 64 x 64 pixels en bevat 16 kleuren.

Firewall

Afscherming tussen het Internet en een intern (bedrijfs)netwerk. Dit ter voorkoming van computerinbraak en de verspreiding van virussen.

Fixed Fee

Een uiting wordt voor een van tevoren vastgesteld bedrag (fixed fee) voor een vaste periode op een vaste positie geplaatst. Ongeacht het aantal views dat de uiting zal halen.

Flash

Onderdeel van de Macromedia Shockwave-technolgie die door te werken met vectoren in plaats van pixels afbeeldingen van hoge kwaliteit met veel animatie weet te combineren in qua omvang relatief lichte bestanden.

Flexodruk

Rototatieve hoogdruktechniek waarbij rubber of kunststof-drukvormen en sneldrogende, dunvloeibare inkten worden gebruikt.

Flickr

Flickr is een website voor het delen van (digitale) foto's. Net als Del.icio.us wordt het gezien als een Web 2.0-applicatie en maakt het gebruik van tagging (trefwoorden).Neem een kijkje op onze Stoere Binken Design Flickr pagina.

FM-raster

Frequentie modulatie raster, ook wel stochastisch raster genoemd. Hiermee is het mogelijk structuurloos en onregelmatig te rasteren ('drukken met chaos').

Fogra-teststrip

Veel gebruikte kopiecontrolestrip die bestaat uit vier elementen: halftoongrijstrap, microlijnelement, schuif- en doubleerelement en rasterveld.

Folder

Drukwerk dat alleen een of meer keren is gevouwen, meestal parallel (zigzagvouw of wikkelvouw), maar soms ook in combinatie met een kruisslag.

Folie

Materiaal dat bestaat uit een drager van papier of kunststof, een waslaag of paraffinelaag, een over te dragen metaal- of kleurlaag en een lijmlaag.

Font

Verzamelnaam voor alle letters, cijfers, tekens en symbolen in verschillende corpsgrootten, zetwijzen, kapitaal en onderkast van een lettertype.

Format

Beschrijvingswijze van digitale informatie (ook bestandsformaat genoemd). Ook wel aanduiding voor een reeks zetinstructies.

Frame

Deel van een webpagina dat op zich ook weer een webpagina is. Hierdoor kan de inhoud van een pagina gedeeltelijk veranderen terwijl bijvoorbeeld het navigatie-menu blijft staan.

Frequency

Het gemiddeld aantal vertoningen van een uiting per bereikte unieke bezoeker. Een kengetal dat belangrijk is bij campagnes.

Frequency cap

Een frequency cap kan worden ingesteld om het aantal keer dat een bezoeker een advertentie te zien krijgt te beperken. Bij een zeer indringende (layer, schermgrote advertentie) wordt meestal een frequency cap ingezet. Indien dit niet ingesteld wordt, krijgt een frequente bezoeker de uiting onevenredig vaak te zien en kan daardoor geïrriteerd raken.Hetzelfde resultaat wordt bereikt door het aantal in te kopen views af te stemmen op de maximale capaciteit en de gegevens over het sitebezoek.

Front Office Systemen

Met de 'Front Office' doelt men op de gebruikers-interface, bijvoorbeeld een website waarop klanten producten kunnen bestellen. Deze bestellingen worden afgehandeld via een koppeling naar de 'Back Office'.

FSC (Forest Stewardship Council)

FSC, de Forest Stewardship Council (Raad voor Goed Bosbeheer), is een internationale organisatie, opgericht in 1993, die verantwoord bosbeheer stimuleert. FSC stelt wereldwijde standaarden voor bosbeheer op, met daaraan gekoppeld een keurmerk. Basis voor deze standaarden, die per land of regio verder worden uitgewerkt, zijn de 10 FSC-principes voor goed bosbeheer. Als boseigenaren zich aan de FSC standaarden houden kan hun bos worden gecertificeerd. Onafhankelijke controleurs zien toe op naleving van de regels.

FTP

Deze afkorting staat voor 'File Transfer Protocol'. Dit is een bekend internet-protocol dat voornamelijk wordt gebruikt voor het overdragen van grote bestanden tussen de computers. FTP is dus ideaal om snel en efficiënt grafische bestanden te bezorgen. Het is sneller en veiliger dan ISDN of email.

FTP Client

Volgt.

Full colour

Dit zijn de 4 kleuren die nodig zijn om alle zichtbare kleuren op het papier als resultaat te drukken, bijvoorbeeld voor foto's. Dus CMYK = 4 kleuren = full colour.

G

Garenlassen

Bindwijze, waarbij vóór de laatste vouwslag op de vouwmachine in een speciaal garenlasapparaat in de rugwitmarge stukjes geïmpregneerd plastic draad worden aangebracht die door warmte op de rug van een katern worden vastgelast.

Gateway

Koppeling van twee netwerken die volgens verschillende principes werken. Ook wel 'Bridge' genoemd.

Gauffreren

Persen van structuur in papier of karton (zichtbaar aan beide zijden).

Gebleekt papier

Papier dat is vervaardigd uit celstof waarbij door een chemische behandeling gekleurde bestanddelen verwijderd of veranderd zijn.
Zie ook Papier.

Geconditioneerde verpakking

Verpakking van papier (door de papierfabrikant) bij een vaste bepaalde temperatuur en relatieve vochtigheid.

Geplakt karton

Karton dat is vervaardigd door twee of meer lagen papier van dezelfde of verschillende samenstelling op elkaar te plakken.
Zie ook Papier.

Gesatineerd papier

Papier dat extra glad gemaakt is door het tussen rollen te persen, ook wel kalanderen genoemd. Dit papier wordt veel voor tijdschriften en reclamedrukwerk gebruikt.
Zie ook Papier.

Geschept papier

Met de hand (ambachtelijk) of op de rondzeefmachine vervaardigd papier met een mat, ruw en veelal van structuur voorzien oppervlak. Kenmerkend voor geschept papier zijn de schepranden.
Zie ook Papier.

Gestreken papier/karton

Papier/karton dat is voorzien van één of meer strijklagen. Deze strijklagen zijn in feite krijt en/of porseleinaarde. Hierdoor is het mogelijk er fijne rasters op te drukken. De strijklaag kan mat, 'silk'-achtig, glanzend en zelfs hoogglanzend zijn.
Zie ook Papier.

Gevelbelettering

Volgt.

Gebruiksrecht

Volgt.

GIF

GIF is de afkorting van Graphics Interchange Format, een grafische bestandsindeling met pixels. GIF ondersteunt kleuren, verschillende resoluties, animatie en een transparante achtergrond. Het aantal kleuren in een GIF-bestand is beperkt tot maximaal 256 (door het gebruik van 8 bits), die elk wel uit 262.144 verschillende gekozen kunnen worden.
GIF kan in één bestand meerdere plaatjes opslaan, waardoor ook korte animaties (Animated Gif) mogelijk zijn.

Gigabyte (GB)

Een miljoen kiloBytes ofwel 1.037.741.824 bytes.

Glossarium

Verklarende woordenlijst.

Glyph

Glyph is de moderne (Engelstalige) aanduiding voor een 'teken' (of karakter) in een font.
Het woord 'teken' heeft echter een te vastomlijnde betekenis. Een letter is een teken, maar de figuren uit een pictogramfont, zoals de Zapf Dingbats, zijn in feite ook tekens. De verwarring wordt nog groter als leestekens zoals een accent en zelfs letteronderdelen zoals de cedille (het haakje dat in de Franse taal onder de c wordt gebruikt - ç) als teken worden beschouwd. Om deze verwarring te voorkomen, spreken lettertype ontwerpers over een glyph.

Golfkarton

Samengeplakt karton dat tenminste bestaat uit een vlakke boven- en onderlaag met daar tussen een laag dun karton of papier in zigzag-vorm.
Zie ook Papier.

Google Analytics

Volgt.

GPRS

General Packet Radio Service. Een datatransportdienst voor Mobile Commerce. De snelheid is momenteel maximaal 177,2 kbps (35 kbps effectief).

GPS

Global Position System. Een door satellieten ondersteunde mogelijkheid om op elke plek op aarde te weten wat de lengte- en breedte-coördinaten en hoogte zijn alsmede de juiste tijd.

Grafische vormgeving

Grafische vormgeving is het visueel vormgeven van ideeën in verschillende media, met als doel om mensen iets mee te delen. Dit vereist de inzet van zowel artistieke als technische vaardigheden.

Gramsgewicht

Benaming voor de massa per oppervlakte van het papier, aangegeven in grammen per vierkante meter. Deze aanduiding wordt geschreven als 'gr/m2'.
Het gramsgewicht zegt in principe niets over de dikte van het papier (zie opdikking). Je kunt dit omrekenen door het gewicht te delen door de lengte en breedte van het papier.
Zie ook: Gramsgewicht drukwerk uitrekenen

Greineren

Eenzijdig aanbrengen van structuurpersingen in papier of karton.

Grid

Basis voor stramien.

Grijperwit

De extra ruimte van een drukvel waaraan de grijper van de pers het papier kan vastpakken.

Grijsbalans

Combinatie van rastervlakjes die in de drie basiskleuren (cyaan, magenta en geel) over elkaar worden gedrukt om visueel te bepalen of de kleuren ten opzichte van elkaar in evenwicht zijn.

Groupware

Software bedoeld voor de samenwerking tussen groepen mensen.

GSM

Global System for Mobile Communication, tegenwoordig veel gebruikt Europees systeem voor mobiele telefonie. Japan en de VS hebben andere systemen, waarop GSM-telefoons niet aangesloten kunnen worden.

H

Haarlijn

De dunste lijn die gereproduceerd en gedrukt kan worden (ongeveer 0,1 mm).

Halfmat

Gradatie van satinage (satineren). Deze gladheid wordt ook wel 'silk' genoemd bij gestreken papiersoorten.

Halftoon

Aanduiding voor genuanceerde originelen waarin de details en toonwaarden worden weergegeven door verschillende gradaties van licht en donker. In druk worden deze gereproduceerd met behulp van een rasteropname.

Hardcopy

Een kopie van een model of een tekst- en/of beeldbestand op papier.

Harddisk

Een magnetisch schijfgeheugen dat in een stofvrij omhulsel wordt ingebouwd in de computer. De geheugencapaciteit en de access time zijn vele malen groter dan die van een diskette.

Hashtag

Hashtags zijn trefwoorden (tags) die voornamelijk door Twitteraars gebruikt worden en die in een tweet geplaatst kunnen worden. Ze worden voorafgegaan door een #-teken. Een hashtag ziet er bijvoorbeeld zo uit: #stoerebinkendesign

Lees meer over hashtags en Twitter.

Hate mail

Boze E-mail naar aanleiding van spamming. 'Flame' is synoniem voor Hate mail.

Heatset-inkt

Veel toegepaste inkt voor offsetdruk (voornamelijk rollenoffset). Bestaat uit pigment, bindmiddel (combinatievernis), oplosmiddel (minerale olie) en hulpstof.

Heelstof

Kant-en-klare grondstof waarin alle extra toevoegingen zitten die een papiersoort de gewenste eigenschappen geven.

Helderheid

Mate waarin een kleur wordt weergegeven. Door toevoeging van zwart neemt de helderheid van de kleurtoon af.

Hoerenjong

Niet over de volle zetbreedte uitgevulde regel aan de kop van een pagina. De 'wees' van een alinea kan dus ook een hoerenjong zijn (zie weduwe-wezenbescherming).

Hit

Aanroep van een bestand op de server van een bepaalde website door bezoekers van die site. Aangezien plaatjes, logo’s en frames vaak allemaal aparte bestanden zijn, kan het opvragen van één pagina - afhankelijk van het aantal grafische elementen op de pagina - gemakkelijk vijf tot twintig hits opleveren. Als meeteenheid is het aantal hits dus vrij nietszeggend.

HKS kleuren

Volgt.

Hoogdruk

Drukmethode waarbij de afbeelding op het drukelement verhoogd is aangebracht. Dit drukprocédé wordt niet veel meer toegepast. Hoogdruk werd ook wel boekdruk genoemd.

Homepage

De startpagina van een website.

Houthoudend (HH)

Papier waarvan de grondstof niet chemisch is ontsloten. HH-papier is te herkennen aan de gele kleur en zichtbare houtdeeltjes.

Houtvrij (HV)

Papier dat gemaakt wordt van boomvezels die met behulp van chemicaliën ontsloten en ontdaan zijn van de stoffen die voor een snelle veroudering zorgen.
Deze papieren blijven langer wit.

Host

Zie Server.

HSL

Hue - saturation - lightness (tint, verzadiging, helderheid). Drie waarden van belang voor de inktbepaling.

HTML

HyperText Markup Language (afgekort HTML) is een opmaaktaal voor de specificatie van documenten op het internet.

HTTP

HyperText Transfer Protocol. De technische afspraken voor het verzenden van hypertext-documenten over het Internet, dus van webpagina's door een webserver naar uw browser.

Huisstijl

De huisstijl van een organisatie of bedrijf is een consistente presentatie naar buiten toe, vaak de eerste kennismaking voor klanten en belangrijk voor de uitstraling.
Een huisstijl wordt vaak 'corporate identity' genoemd. In die definitie gaat het over de stijl van het huis, en dat gaat verder dan puur visuele zaken. Het gaat ook over communicatie en over het gedrag van de organisatie en haar medewerkers. Deze 3 elementen (design, communicatie en gedrag) dienen evenveel aandacht te krijgen tijdens een huisstijltraject.

Huisstijl handboek

In dit handboek staan alle do's en don'ts uitgeschreven, ondersteund door praktijkvoorbeelden en andere toepassingen. Door deze richtlijnen te volgen kan de huisstijl probleemloos in de volle breedte ingezet worden.

Huisstijl lettertype

Volgt.
Ook wel 'corporate font' genoemd.

Hulptekens

Tekens die buiten de bladspiegel vallen die het drukken en de nabewerking vergemakkelijken, zoals pas-, register-, snij- en vouwtekens en collationeerblokjes.

Hybridesystemen

In de ICT-wereld wordt deze term gebruikt om aan te geven dat van twee media gebruik wordt gemaakt om gerelateerde informatie te distribueren. Bijvoorbeeld: een CD-ROM bevat een catalogus en via het Internet kunnen de actuele prijzen opgehaald worden.

Hyperlink

Een hyperlink is een directe verwijzing naar een andere webpagina. Kan in tekst of plaatjes worden opgenomen.
Hypertext is een synoniem voor hyperlink. De officiële benaming is Hypertextlink.

Hyphenation and justification (H&J)

Computerprogramma dat zorgt voor het uitvullen van de regels en het afbreken van woorden, alsmede voor het automatisch aanbrengen van koppeltekens.

I

ICQ

Volgt.

ICT

Informatie- en Communicatie Technologie.

Identity 2.0

Identity 2.0 is het nieuwe concept van authenticatie van eindgebruikers op het internet waarbij gebruik wordt gemaakt van User Centric Identity Management.
Kenmerk van Identity 2.0 is dat iemand niet meer voor elke functionaliteit op het internet een aparte identiteit moet aanmaken (zoals een gebruikersaccount op Wikipedia of een weblog) maar dat iemand een digitale identiteitsbewijs verkrijgt van een Identity Provider. Die digitale identiteit kan worden gebruikt om in te loggen op een website.
Enkele implementaties zijn OpenID en Windows CardSpace met Information Card.

Illustrator

Software pakket van Adobe dat voornamelijk wordt gebruikt voor de opmaak van vector documenten.

Impressies

Aantal malen dat een uiting op een website is bekeken.

InDesign

Software pakket van Adobe dat voornamelijk wordt gebruikt voor de opmaak van documenten.

Inferieur

Het lager plaatsen van een (meestal verkleind) teken: H₂O. Het Engelse woord voor inferieur is subscript.

Ingredient Branding

Bij deze vorm van branding wordt de merknaam van het ingredient gebruikt in combinatie met het hoofdmerk. Bijvoorbeeld: Compaq met Intel Inside, of Tenson met Gore-tex.
Zie ook: 5 identiteitsstructuren

Inschiet

De hoeveelheid papier of karton dat nodig is voor het instellen van een drukpers en de afwerking.

Inslagschema

Schema dat aangeeft hoe de pagina's op het drukvel moeten worden gedrukt, zodat ze na te zijn gevouwen en gebrocheerd op de juiste volgorde staan.

Interlinie

De afstand tussen de regels.
Het engelse woord voor interlinie is 'leading'.

Internet

Een internet is een netwerk van computernetwerken (zie ook intranet en extranet). Een computernetwerk is over het algemeen alleen beschikbaar binnen een organisatie of gebouw, een beperking die opgeheven wordt door een internet. Om een internet goed te laten werken is het nodig om afspraken te maken over protocollen. Een bijna universeel gebruikt protocol is het zogenaamde Internetprotocol (IP). Computers in verschillende computernetwerken kunnen dankzij die afspraken met elkaar communiceren.

Internetprovider

Een internetprovider (Engels: Internet service provider of ISP) is een organisatie of persoon die diensten levert op of via het internet. Dit kan zowel de verbinding van een gebruiker aan het internet zijn, alsook diensten die de gebruiker via het internet kan gebruiken.

Intracommunautaire levering

Een intracommunautaire levering is een fysieke levering van goederen door een ondernemer aan een andere ondernemer die gevestigd is in een ander EU-land. Van belang is daarbij dat de ondernemer in dat andere land beschikt over een zgn. BTW-identificatienummer.

Intranet

Een intranet is een privaat netwerk binnen een organisatie. Het kan bestaan uit verschillende aan elkaar gekoppelde LAN's. Voor de gebruiker is het net een private versie van Internet.
De meeste intranetten zijn via een gateway gekoppeld aan het wereldwijde Internet. Het primaire doel van een intranet is het elektronisch delen van informatie binnen een organisatie.

Inventory forecast

Een voorspelling over het aantal beschikbare (onverkochte) views op een bepaalde website in een bepaalde periode. Deze forecast is gebaseerd op het bezoek aan de website over de afgelopen 7 dagen.

IP adres

Een IP-adres, waarin IP staat voor Internet Protocol, is een adres waarmee een NIC (network interface card of controller), of in het Nederlands 'netwerkkaart', van een host op het internet eenduidig geadresseerd kan worden binnen het TCP/IP-model.
Elke computer die is aangesloten op het internet of netwerk heeft een nummer waarmee deze zichtbaar is voor alle andere computers op het internet. Men kan dit vergelijken met telefoonnummers. Om het mogelijk te maken dat computers elkaar kunnen vinden en identificeren hebben deze hun eigen nummer nodig. Deze nummers zijn de IP-adressen.

IRC

Internet Relay Chat. Hetzelfde principe als een chatbox.

ISDN

Integrated Services Digital Network. De opvolger van het analoge telefoonnetwerk. Via een paar koperdraden zijn twee communicatie-kanalen met ieder een snelheid van 64kbs beschikbaar, plus een derde kanaal voor speciale diensten zoals nummerherkenning. Het is een digitale transmissie-techniek bestemd voor uitwisseling van spraak, data en beeld, gebruik makend van het normale telefoonnet.

J

Java

Een objectgeoriënteerde programmeertaal. Historisch gezien is Java een platformonafhankelijke taal die qua syntaxis grotendeels gebaseerd is op de (eveneens objectgeoriënteerde) programmeertaal C++. Java beschikt echter over een uitgebreidere klassenbibliotheek dan C++.
Zie ook C++.

JavaScript

Een objectgeoriënteerde programmeertaal die veel gebruikt wordt om internetpagina's interactief te maken en webapplicaties te ontwikkelen.
De syntaxis van JavaScript vertoont overeenkomsten met de programmeertaal Java. Omdat beide talen het meest zichtbaar zijn op en rond de browser worden ze vaak met elkaar verward. De gelijkenis houdt daar echter op.

JIT

Just In Time delivery. Het op het juiste moment afleveren van hulpgoederen voor een productieproces. Hierdoor zijn minder tussenvoorraden nodig.

JPEG / JPG

JPEG staat voor 'Joint Photographic Experts Group' en is een bestandsformaat en biedt de mogelijkheid om de afbeelding te comprimeren (wel of niet met behoud van de optimale kwaliteit). Het niveau aan compressie kan ingesteld worden, waardoor de afbeeldingen veel kleiner worden en toch vaak dezelfde kwaliteit behouden. JPEG kan een 10:1 compressie ratio bereiken, dus een afbeelding 10x zo klein opslaan, vaak met weinig verlies van kwaliteit.
Het JPEG formaat is ontwikkeld door de internationale JPEG Group, die het bestandsformaat bewaken en verder ontwikkelen.

K

Kabelmodem

Modem dat gegevens kan verzenden en ontvangen via het TV-kabelnet.

Kadreren

Dat wat je wilt fotograferen of filmen binnen het vizier of de zoeker brengen, ofwel selecteren van het beeld. De kadrering is afhankelijk van de beelduitsnede; het bepaalt de grenzen van het beeld.

Kaptaal

Volgt.

Karton

Papiermateriaal met een gramsgewicht hoger dan 170 gr/m2.

Kastlijn

Bij desktop publishing wordt een verschil gemaakt tussen de 'kastlijn' en de 'halve kastlijn' (of korte kastlijn). Een kastlijn is een gedachtestreepje dat ongeveer even breed is als de letter M.
De engelse term voor kastlijn is 'Em-dash' (Em-streepje). De halve kastlijn is half zolang als de kastlijn en wordt vaak aangeduid met En-dash (En-streepje) .

Katern

Volgt.

Kerning (overhang)

Overhang is het dichter bijeenschrijven van letters naargelang hun vorm het toelaat. De Engelse term 'kerning' is tegenwoordig meer gangbaar, vooral in de desktop publishing-wereld (DTP), maar overhang is de eigenlijke Nederlandse drukkersterm. In een goed overgehangen lettertype hebben alle combinaties van letters dezelfde oppervlakte.
Overhang wordt vooral toegepast bij de letters A, T, V, W en Y.

Het woord 'kerning' stamt af van het Engelse woord voor hoek (corner). Dit is te verklaren omdat men vroeger gebruik maakte van uit metaal gegoten letters die in een drukpers gezet werden. Standaard waren alle letters even breed, waardoor er bij bepaalde letters grote witruimtes ontstonden. Door deze letters in een hoek af te snijden kon de witruimte gevuld worden door de vorige of volgende letter (die dan uiteraard in tegenovergestelde richting uitgesneden moest zijn).

Ketenomkering

Begrippen van A tot Z De klant stuurt een bedrijfsketen aan. Er wordt hoofdzakelijk geproduceerd op basis van de vraag uit de markt.

Key plate

Bij het CMYK kleurensysteem betekent "Key plate" de drukplaat met de 'artistieke details', dat wil zeggen de lijnen en effecten (in tegenstelling tot kleur-vlakken). Deze details worden gewoonlijk in de donkerste kleur gedrukt, dus bij de vierkleurendruk CMYK in zwart.
Zie ook CMYK.

Klant-profiel

De vastgelegde gegevens van een klant. Deze kunnen door de klant zijn ingevoerd of bijvoorbeeld afgeleid worden van het gedrag op een website.

Kleinkapitaal

Kleinkapitalen zijn in de typografie kapitalen (hoofdletters) die in een kleinere grootte gezet zijn dan de gewone kapitalen van het betreffende lettertype. Kleinkapitalen worden gebruikt om te voorkomen dat afkortingen als ABC en SPQR niet te veel uit de tekst springen.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen echte kleinkapitalen en valse kleinkapitalen. Echte kleinkapitalen worden afzonderlijk ontworpen voor een bepaald lettertype. De grootte van echte kleinkapitalen is dezelfde als die van de kleine letter x: de x-hoogte.

Kleurenpalet

Volgt.

Kromme

Zie ook Bezier.

Kruisslag gevouwen

Volgt.

L

LAN

Local Area Network. Een computernetwerk binnen een bedrijf.

Landingpage

De url van de adverteerderspagina waar een uiting naar verwijst, waar de bezoeker na een click terechtkomt.

Large rectangle

Grote rechthoekige banner. De large rectangle heeft een groot opvallend formaat en is uiterst geschikt voor interactie met de website bezoeker. Een (large) rectangle heeft de afmeting 336x280 pixels.
Zie ook Internet banners.

Lay-out

Schets/ontwerp over hoe een pagina eruit moet zien. Opmaak van drukwerk, waarin onder meer de keuze is vastgelegd van de lettertypes, de indeling van de tekst, de plaatsing en grootte van het beeldmateriaal en de bladspiegel.

Leaderboard

De leaderboard is één van de meest opvallende advertentieformaten. Deze uiting verschijnt steeds bovenaan de pagina van de website. Het formaat van de leaderboard is 728x90 pixels.

Legenda

Tekst op een ontwerp, bedoeld als nadere verklaring of commentaar.

Ligatuur

Een 'ligatuur' is een begrip uit de typografie: één of twee letters die samengevoegd zijn tot een enkele letter. De bekendste ligaturen zijn 'fi', 'fl' en natuurlijk '&' (et). In gezette teksten kan het voorkomen dat de betreffende letters overlappen en een slordig letterbeeld vormen. Ligaturen zijn ontwikkeld om de weergave van de lettertekens te verbeteren.
Zie ook 'Wat is een ligatuur'.

Link

De url die gekoppeld is aan een tekst of plaatje waar je op kunt klikken. Bij een click wordt de actie uitgevoerd die eraan gekoppeld is: de website waar die url naar verwijst wordt geopend.

Logo

Een logo is een teken of symbool dat een woord vertegenwoordigt. Het is een grafische uiting die bijvoorbeeld met een bedrijfs- of productnaam geassocieerd wordt.
Een logo kan bestaan uit een tekening, een duidelijk of juist een nietszeggend symbool. Een logo kan ook geheel geïntegreerd worden met het te vertegenwoordigen woord. In dit laatste geval is het lettertype en kleurkeuze van de letters het 'logo'. Men spreekt over beeldmerk, omdat door de combinatie van grafische elementen, lettertype en kleurkeuze immers een specifiek beeld ontstaat. Het woord "logo" komt van het Griekse woord "ὁ λογος", wat kan worden vertaald als "woord".

Looprichting papier

Volgt.

M

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) betekent dat je als ondernemer streeft naar zowel winst als naar positieve effecten voor het milieu en de mensen binnen en buiten de onderneming.
Lees meer over MVO in ons kennisbank artikel.

Machine-coated

Papier voorzien van een strijklaag, gesatineerd, halfmat of 'silk' en mat. Onder andere geschikt voor tijdschriften en reclamedrukwerk.
Zie ook Papier.

Mailserver

Volgt.

mCommerce

Mobile Commerce. Ondernemen met behulp van een draadloos medium, zoals GSM of UMTS. Mobile Commerce is een deelverzameling van Electronic Commerce.

Menging additief

Op een computer- of televisiescherm wordt gewerkt met de drie kleuren rood, groen en blauw. De menging is additief.

Menging substractief

Bij een gedrukte afbeelding zijn de basiskleuren cyaan, magenta en geel. Dit is subtractieve menging.

Merkportfolio

Alle merken, producten en diensten van een onderneming en hun onderlinge relaties.

Microsoft

De grootste softwarefabrikant ter wereld. Microsoft werd in 1975 opgericht door Bill Gates en Paul Allen. Oprichter Bill Gates verkocht zijn besturingsprogramma DOS aan IBM en behield daarbij de rechten ervan. Hierdoor kon Microsoft uitgroeien tot de belangrijkste softwarefabrikant. Microsoft is de uitgever van onder andere het populaire Windows besturingssysteem en de Internet Explorer webbrowser.

Modem

Apparaat om via een telefoonlijn gegevens uit te wisselen tussen twee computers. Het woord Modem is opgebouwd uit Modulator en Demodulator, technieken om signalen van digitaal naar analoog (en andersom) om te zetten. Een ISDN-modem wordt een 'Adapter' genoemd omdat hier geen omzetting van analoog naar digitaal plaatsvindt. Bij ISDN wordt alles digitaal verzonden.

Monogram

Een woordmerk en een beeldmerk die onlosmakelijk verbonden zoals Coca-Cola.

MP3

De standaard voor het distribueren van muziek via het internet. MP3 is gebaseerd op MPEG.

MPEG

De Moving Pictures Experts Group houdt zich bezig met de standaardisering van audio- en video-compressie.

Multi-media

Een combinatie van beeld, geluid en data in een door de gebruiker te beïnvloeden vorm.

N

NC

Network Computer, ook wel een 'Thin Cliënt' genoemd. Een NC kan allenfunctioneren omdat alle benodigde software aangeleverd wordt via een computer-netwerk. Hierdoor is een NC meestal goedkoper dan een PC.

Netiquette

Gedragsregels voor Internet-gebruikers.

Netscape Communications

De grondlegger van Netscape Communications is Marc Andreessen. Hij richtte samen met zijn vriend James Clark het bedrijf op. Het bekendste is de webbrowser die het bedrijf uitbracht. De naam Netscape is een samenvoeging van internet en landscape (landschap).

Netwerk

Twee of meer onderling verbonden computers met het doel gegevens uit te wisselen.

Newsgroup

Een elektronische nieuwsgroep alwaar men berichten kan uitwisselen over een specifiek onderwerp.

Nieuwe Economie

Een verzamelnaam voor de economische veranderingen die ons bereiken door de toepassing van Informatie- en Communicatie Technologie. De 'Nieuwe Economie' wordt ook vaak aangeduid als de 'Aandachts-economie', de 'Internet-economie' of de 'Netwerk-economie'.

O

Offset

De engelse benaming voor vlakdruk. Deze techniek kenmerkt zich door een beeldoverbrenger waarvan het geïnkte deel niet in hoogte verschilt van het niet-geïnkte deel. Vlakdruk werkt volgens het principe dat water (onbedrukt deel) en vet (inkt; bedrukt deel) elkaar afstoten.

On-line - Off-line

Men is 'on-line' als men verbinding heeft met het Internet of een ander netwerk. Meestal bereid men eerst 'off-line' werkzaamheden voor, zoals het schrijven van E-mail, om vervolgens 'on-line' te gaan en de berichten te verzenden.

Ontwerpbureau

Volgt.

OpenID

OpenID is een gedecentraliseerd authenticatiemechanisme om 'Single Sign-on' op het internet mogelijk te maken. Als iemand gebruik maakt van OpenID, dan hoeft die persoon voor het inloggen op een website geen gebruikersnaam en wachtwoord te onthouden, maar volstaat het om met de openID identiteit in te loggen.

Open Source

Term voor software waarvan de bron open staat ter implementatie en modificatie en waarvan de rechten voor het gebruik geen personen of groepen uitsluiten. Dit betekent niet automatisch dat Open Source software gratis is.

Opmaak (periodiek)

Met 'opmaak' bedoelen we het uitwerken en/of vormgeven van een uiting op basis van een template. De opmaak speelt zich dan af binnen vooraf ingestelde en afgesproken richtlijnen. Denk daarbij aan het periodiek opmaken van een nieuwsbrief of krant. Deze zal consistent opgemaakt moeten worden om de optimale herkenning van de uiting te garanderen.
Opmaak is meestal een DTP taak met een belangrijk aandeel vormgeving. De vormgeving bepaalt de fijnheid van de uiting. Een goede DTP'er hoeft nog niet meteen een goede vormgever te zijn.

Overlap

Wat is overlap en hoe moet ik dit toepassen?
Overlap, ook wel bleed genoemd, is een extra ruimte om het document die door snijtekens worden aangegeven. Deze ruimte wordt als snijmarge gebruikt voor het schoonsnijden van het drukwerk. Deze marge is nodig om het netto formaat van het drukwerk te behouden. Als marge dient u 3 millimeter per zijde toe te voegen.

P

Pagerequest

Het aantal keer dat een pagina met een advertentie (ad) wordt opgevraagd bij een server. Pageview(s) Een vertoning van een webpagina (pagina van een website).
Zie ook Pageview.

Pageview

Een vertoning van een webpagina wordt pageview genoemd. De term views wordt zonder verdere omschrijving wisselend gebruikt voor zowel pageviews als bannerviews.

Pantone

PMS staat voor 'Pantone Matching System'. Pantone is de naam van een bedrijf dat kleurcoderingen publiceert. De coderingen, zoals PMS 321, zijn een uniforme afspraak tussen alle partijen in een ontwerp- en productieproces zoals bijvoorbeeld een ontwerper en drukker.

Papier

(looprichting, vezelstructuur, dichtheid, opaciteit, etc)
Het woord papier komt van de Cyperus papyrus, een rietsoort die in Egypte langs de Nijl groeit.
Papier kan worden gemaakt van natuurlijke grondstoffen zoals riet, bamboe of hout, of door hergebruik van materialen zoals oude kleding of oud papier.
Zie ook Papier.

Pay-off

De pay-off of pay-off line is een benaming die gehanteerd wordt voor de zin of slogan die achter een merknaam geplaatst wordt. Vooral bij niet beschrijvende merknamen kan de pay-off gebruikt worden om kort en bondig te communiceren waar het merk voor staat.
Beroemde Nederlandse varianten van pay-off lines zijn soms zelfs bekender dan het merk waarbij ze horen. Een voorbeeld hiervan is de in 1986 bedachte pay-off "Even Apeldoorn bellen", die al snel een grotere naamsbekendheid genoot dan het merk Centraal Beheer waarvoor de pay-off bedacht is.

PDA

Personal Digital Assistant. Handzame computer. Een PDA wordt ook vaak een 'Organizer' genoemd.

PDF

Portable Document Format. Een mogelijkheid om teksten te coderen die door vrijwel iedere computer gelezen kunnen worden (wel mogelijkheden voor lay-out).
PDF-bestanden kunnen worden gelezen met de gratis Acrobat Reader van Adobe.

PEFC

PEFC is een wereldwijde non-profit, non-gouvernementele organisatie ter bevordering van duurzaam bosbeheer. Het uiteindelijke doel van PEFC is dat alle bossen ter wereld op een goede manier worden beheerd. Door middel van certificering van bosbeheer kunnen boseigenaren laten zien dat zij hun bos volgens de eisen van PEFC beheren. Uit een gecertificeerd bos kan PEFC gecertificeerd hout worden geoogst.
Zie ook: PEFC kennisbank artikel.

Perforeren

Het aanbrengen van kleine gaatjes waarna achteraf een deel van het drukwerk eenvoudig kan worden afgescheurd zonder de rest te beschadigen. De gaatjes worden ook gemaakt om drukwerk op te bergen in een map of klapper.

PGP

Pretty Good Privacy. Software voor het (de)coderen van E-mail berichten en bestanden, zodat onbevoegden deze niet kunnen lezen.

PhotoShop

Software pakket van Adobe dat voornamelijk gebruikt wordt voor het bewerkten van pixel afbeeldingen.

Pictogram

Eenvoudige, gestileerde afbeelding die een verbod, aanwijzing of inlichting geeft; een voorbeeld van een pictogram is een verkeersbord.

Pixel

De kleinst mogelijke eenheid op het computerscherm waarvan kleur en helderheid bepaald kunnen worden.

Portal

Startpunt voor het surfen over het internet. Meestal met extra eigen diensten zoals een zoekfunctie.

Postscript

PostScript is een programmeertaal om tekst en afbeeldingen op een apparaatonafhankelijke manier te beschrijven. Zo zou een PostScript-bestand in principe door iedere laserprinter hetzelfde geprint moeten worden. PostScript-bestanden hebben meestal de extensie 'ps'.

Pop-up

Advertentievorm waarbij tijdens het oproepen van een bepaalde pagina automatisch een extra venster opent met daarin de pagina van de adverteerder.

PMS

PMS is een kleurensysteem en staat voor 'Pantone Matching System'. Pantone is de naam van een bedrijf dat kleurcoderingen publiceert. De coderingen, zoals PMS 321, zijn een uniforme afspraak tussen alle partijen in een ontwerp- en productieproces, zoals bijvoorbeeld een ontwerper en een drukker.
Pantone heeft geeft bij al de kleuren een digitale benadering om computerontwerpen mogelijk te maken en daarbij zoveel mogelijk overeenkomst te houden tussen digitale ontwerpen (kleuren op het beeldscherm) en fysieke productie (drukwerk). Deze vertalingen zijn in RGB, HTML-tags of in systeemspecifieke coderingen.

Prepress

Alle voorbereidende werkzaamheden die gedaan moeten worden voordat het ontwerp gedrukt kan worden.

Primaire kleuren

Kleuren waaruit alle andere kleuren kunnen worden gemengd: geel, rood en blauw. Deze kleuren zijn zelf niet door menging te maken.
Secundaire kleuren zijn kleuren die gemengd zijn uit twee primaire kleuren, bijv. geel en rood wordt oranje. Tertiaire kleuren zijn kleuren die ontstaan door menging van secundaire kleuren.

Prosumptie

De consument op afstand laten meewerken en meebeslissen in uw bedrijf.

Provider

Zie Internetprovider.

Push-Technology

Het op regelmatige basis verzenden van informatie naar Internet-gebruikers. Bijvoorbeeld webpagina's met nieuwsberichten.
Zie ook Web-casting.

Q

R

RAL kleuren

RAL is een coderingssysteem om kleuren van verf en andere coatings te definiëren.

RealAudio

Een techniek waarmee via het Internet Real Time geluid kan worden uitgezonden.

RealVideo

Een techniek waarmee via het Internet Real Time beeld kan worden bekeken.

Real Time

Deze term wordt gebruikt voor processen die zo snel werken dat er ogenschijnlijk geen vertraging is. Bijvoorbeeld bij het verwerken van videobeelden.

Rebranding

Extreme verandering van de identiteit van een gevestigd merk met als doen het creëeren van meerwaarde. Het merk wordt zichtbaar aangepast op onderdelen als naam, slogan, logo, huisstijl of communicatie.

Reclamebureau

Een reclamebureau werkt reclame-uitingen of zelfs hele reclamecampagnes uit voor een klant.
Het reclamebureau doet daarvoor een beroep op zowel marketing als creatieve mensen zoals copywriters (tekstschrijvers) en art directors alsmede een hele reeks van andere mensen zoals strategen, traffic- en productiemanagers, fotografen, film- en videoproducenten, mediabuyers, drukkerijen etc.

RGB kleuren

Het RGB-kleursysteem is een kleurcodering, een manier om een kleur uit te drukken met behulp van een combinatie van de drie primaire kleuren Rood-Groen-Blauw.

Rich Media

Rich media uitingen zijn advertenties die meer bieden dan alleen een plaatje en een link. Bij een rich media banner (zoals een flashbanner) zorgt een script (een programmeercode, HTML, Java, e.d.) dat de banner op de juiste manier wordt getoond aan de bezoeker.

Rillen

Ook wel 'biegen' genoemd. Rillen is het aanbrengen van een vouwlijn. Hierdoor kan achteraf manueel geplooid worden zonder het risico te lopen dat de plooi op de verkeerde plaats gemaakt wordt of schuin is. Voornamelijk wordt een ril gebruikt om zoveel mogelijk te voorkomen dat het papier breekt.

RON

Run of network. De advertentie roteert op iedere willekeurige pagina van alle websites.

ROS

Run of site. De advertentie roteert op iedere willekeurige pagina van een specifieke website of een specifiek kanaal.

Router

Een computer die zich gedraagt als een knooppunt in een netwerk. Een router zorgt ervoor dat de gegevens op het netwerk bij de juiste computer terecht komen.

RSS

Afkorting voor Rich Site Summary of 'Really Simple Syndication'. RSS is een toepassing van de markup taal XML. RSS maakt het mogelijk om eenvoudig op de hoogte te blijven van updates op websites die een RSS feed aanbieden – een bondig overzicht van de nieuwste inhoud op de site. Met behulp van een applicatie die deze RSS feeds kan lezen – een RSS reader – kan men deze informatie lezen.
Zie ook RSS is 'really simple'.

RTF

Rich Text Format. Een mogelijkheid om teksten te coderen die door vrijwel iedere computer gelezen kunnen worden (wel mogelijkheden voor lay-out).

S

Search-engine

Een zoekmachine (Engels: "search engine") is een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn. Zonder nadere kwalificatie bedoelt men tegenwoordig meestal een webdienst waarmee met behulp van vrije trefwoorden volledige tekst (full text) kan worden gezocht in het gehele World Wide Web.
Google is in de Benelux de meest gebruikte zoekmachine, in andere landen zijn ook Yahoo!, MSN Search, Baidu, etc. populaire zoekmachines.

Server

Een server is een computer of een programma dat diensten verleent aan andere programma's. In de eerste betekenis wordt met server de fysieke computer aangeduid waarop een programma draait dat deze diensten verleent.
Bijvoorbeeld: een File-server of Video-server. Enkele verschijningsvormen rond het internet: E-mail server, Web-server en FTP-server.

SET-protocol

Secure Electronic Transactions. Dit protocol waarborgt de veilige overdracht van fraudegevoelige gegevens rond het betalingsverkeer via het Internet.

Share of voice

De mate van aanwezigheid/zichtbaarheid van de adverteerder vergeleken met het totaal aan pageviews van een site. Een share of voice per maand van 10% op een website zal betekenen dat die adverteerder 10% van de pageviews moet inkopen (mits beschikbaar uiteraard).

Skyscraper

Rechtop staande langwerpige advertentie in een webpagina, meestal onder het linkermenu met het formaat 120x600 (bxh) pixels.
Zie ook Internet banners.

SMS

Short Message Service. Een datatransportdienst voor Mobile Commerce. Maximaal 160 tekens per bericht.

SMTP

Simple Mail Transfer Protocol. Veel gebruikt voor het collectief ophalen en verzenden van E-mail op bedrijfsniveau d.m.v. een E-mail server.

Sneaky JavaScript redirect

Wanneer een Googlebot een webpagina indexeert die JavaScript bevat, indexeert het de pagina maar niet de link die verstopt is in het JavaScript zelf. Het gebruik van JavaScript is legitiem voor een website, maar het gebruik van JavaScript om de zoekmachines te misleiden niet.
Het principe van een sneaky JavaScript redirect is wanneer de bezoeker (die de JavaScript-gebaseerde tekst zien) een andere tekst zien dan de zoekmachines (die de noscript-gebaseerde tekst zien).

Sniffercode

De sniffercode (script bij een Flashbanner) onderzoekt of een bezoeker de benodigde programma-onderdelen heeft geïnstalleerd om de Flashadvertentie te bekijken. Indien dit niet het geval is, wordt de back-upgif getoond.

Sound-logo

Volgt.

Soundscape

Volgt.

Spam

Ongevraagde  E-mails verzonden naar een grote groep internet-gebruikers.

Spread Evenly

Het door de adverteerder ingekochte aantal views wordt normaliter gelijkmatig verdeeld over de geplande campagneperiode. De advertentie wordt met een bepaald interval op de gekozen delen van de site vertoond, en is dus niet op elke pagina altijd zichtbaar. Het interval hangt af van aandeel ingekochte views op totale capaciteit.

Stansdegel

Een machine waarmee uit een plaat papier stukken kunnen worden gehaald. Het echte stansen is eigenlijk materiaal eruit slaan/snijden, of materiaal onder een bepaalde hoek of vorm zetten (ook wel pregen of rillen genoemd).

Statische site

Een website met vaste pagina's (in HTML). Goedkoop om te bouwen, duur om te onderhouden.

Stok

Een stok is het gedeelte van een onderkastletter dat boven de x-hoogte uitsteekt. De letters b, d, f, h, k en l zijn stokletters. Hoewel de i, j en t ook boven de x-hoogte uitsteken, worden deze letters over het algemeen toch niet als stokletters beschouwd. De lijn die langs de bovenkant van de stokken loopt, wordt de stoklijn genoemd.

Stramien

Vastgelegde afspraken in een lay-out over de zetbreedte, zetspiegel, paginanummering, en andere grafische elementen. Hierdoor kan de vormgever meer eenheid, samenhang en structuur aanbrengen in vervolg uitingen van een gemaakt ontwerp. Denk daarbij aan maandelijkse nieuwsbrieven, kranten of magazines.

Style Guide

In dit handboek staan alle do's en don'ts uitgeschreven, ondersteund door praktijkvoorbeelden en andere toepassingen. Door deze richtlijnen te volgen kan de huisstijl probleemloos in de volle breedte ingezet worden.

Surfen

Rondkijken op het world wide web waarbij men van de ene naar de andere website springt. Ook wel 'browsen' genoemd.

SVG (Scalable Vector Graphics)

De W3C standaard voor vector afbeeldingen, gebaseerd op de XML techniek voor het beschrijven van tweedimensionale vector afbeeldingen, zowel statisch als dynamisch (interactief of geanimeerd).
De standaard is complex en etableert zich relatief langzaam voor commerciële doeleinden.

T

TCP/IP

TCP/IP is een verzamelnaam voor de reeks netwerkprotocollen die voor een grote meerderheid van de netwerkcommunicatie tussen computers instaan. Het internet is het grootste en meeste bekende TCP/IP-netwerk.
De naam TCP/IP is een samentrekking van de twee bekendste protocollen die deel uit maken van de TCP/IP-protocolstack (stapel): het internetprotocol (IP) en het Transmission Control Protocol.

Telebanking

Bancaire diensten zoals betalingen, aflossingen, assurantiën, verzekeringen, etc. worden on-line afgehandeld.

Teleconferencing

Met behulp van communicatie-, video- en audioapparatuur vergaderen met mensen op een andere lokatie.

Telematica

Een samentrekking van de woorden telecommunicatie en informatica. Het gaat om het uitwisselen van (bewerkte) gegevens tussen mensen en/of informatieverwerkende systemen, over afstand en tijd.

Telewerken

Met behulp van ICT-ondersteuning, werkzaamheden op een andere locatie uitvoeren dan die van de werkgever (bijvoorbeeld thuis).

Telewinkelen

Via interactieve TV, telefoon, fax of computer thuis producten uitzoeken en bestellen.

Template

Een gestandaardiseerd ontwerp dat eenmalig wordt opgezet en daarna met steeds verschillende elementen van tekst en beeld gevuld kan worden. Ook wel 'sjabloon' genoemd. We maken een template voordat we beginnen met de (periodieke) opmaak. In een template stellen we de pagina indeling (grid), marges, kleuren, alinea- en tekenstijlen, automatische nummering, hulplijnen en andere elementen in. Door een template te maken voorkom je fouten en onregelmatigheden in de opmaak.
Alle dagbladen en tijdschriften werken zo, evenals veel boekenuitgevers en ontwerpers voor veel visuele media.

Textuur

De zichtbare en voelbare aard van papier.

TIF / TIFF

TIFF staat voor 'Tagged Image File Format' en is een bestandsformaat voor het opslaan van afbeeldingen. Het TIFF formaat wordt voornamelijk gebruikt door professionals uit de grafische industrie, maar voornamelijk door fotografen. Het voordeel is een uitstekende beeldkwaliteit voor reproductie doeleinden.
Het bestandsformaat werd origineel ontwikkeld door de firma Aldus voor DTP (DeskTop Publishing) taak. Het TIFF formaat wordt breed ondersteund door beeldbewerkingssoftware, grafische opmaak programma's, maar ook door scanners, fax apparaten, tekstverwerkers en andere optische tekst-herkennings toepassingen.
TIFF wordt door sommigen ook als TIF geschreven, maar het betreft hier hetzelfde bestandsformaat.

Tracking and Tracing

Het elektronisch volgen van producten tijdens een productie- of distributie-proces.

Traffic

Onder traffic wordt over het algemeen het bezoek aan (verkeer) van een website bedoeld.

TrueType

TrueType is een standaard voor lettertypen, geschreven door Sampo Kaasila van Apple en hebben normaliter de bestandsextensie 'ttf'. Het is altijd de concurrent geweest van Adobes Postscript Type 1.
De introductie van de TrueType-lettertypen heeft mede de doorbraak van Microsoft Windows tot gevolg gehad. TrueType-lettertypen worden opgevolgd door de OpenType-standaard (ontwikkeld door Microsoft en Adobe) die meer mogelijkheden biedt.

TTP

Thrusted Third Party. Een onafhankelijke partij die certificaten aan derden geeft, indien zij in staat zijn om bijvoorbeeld E-commerce transacties op een betrouwbare en veilige manier af te handelen.

Twitter

Twitter is een internetdienst waarbij gebruikers korte berichten publiceren. Het is een sociale netwerksite waarop men zichzelf, zoals bij Facebook, een profiel en een avatar kan aanmeten.
Neem een kijkje op onze Stoere Binken Design Twitter pagina.

Typografie

De kunst van de vormgeving en opmaak van teksten.

U

UMTS

Universal Mobile Telephony System. Een communicatie-techniek waarmee draadloos grote hoeveelheden gegevens kunnen worden getransporteerd. Hierdoor is het onder andere mogelijk om Real Time bewegende videobeelden over te brengen.

Unieke bezoekers

Het aantal mensen die op een website geweest zijn in een bepaalde periode.

USP (Unique Selling Point)

Wat wil je uitdragen en hoe onderscheidt dat zich van de concurrentie?

Uploaden

Het kopiëren van computerbestanden van de eigen computer naar een server.

URL

Afkorting voor ‘Universal Resource Locator’, synoniem voor webadres, beginnend met ‘http://’.

V

Vector

Vectoren zijn paden die gedefinieerd worden door een begin- en eindpunt met daartussen andere punten en curves. Een pad kan elke vorm hebben die gedefinieerd kan worden tussen twee of meer punten. Ze kunnen gebruikt worden voor eenvoudige lijntekeningen tot complexe diagrammen.
Zie ook: Wat is een vector bestand?

Video On Demand

De mogelijkheid om TV-uitzendingen of ander beeldmateriaal te bekijken op een zelf te bepalen tijdstip.

Virtual Community

Een on-line gemeenschap van gelijkgestemden.

Virtual Private Networks

Een bedrijfsnetwerk dat computers op meerdere lokaties met elkaar verbindt. In plaats van vaste datalijnen huurt men een afgesproken hoeveelheid transportcapaciteit op een computernetwerk van een ander bedrijf, een telecom operator. De benodigde kabelverbindingen worden gedeeld met andere huurders.

Virus

Computervirussen gedragen zich op een computernetwerk net zo destructief als een biologisch virus. Zij kunnen zichzelf vermenigvuldigen en verspreiden via het netwerk door zich aan software te koppelen. Relatief nieuw zijn macro-virussen, die aan attachments van E-mail worden gekoppeld en actief worden wanneer er macro's worden gebruikt in de software waarmee de bijlage wordt gelezen.

Vouwen

Het in een regelmatige volgorde vouwen van een drukvel om het voor de verdere verwerking vorm te geven.

Vrije regelval

Zie Engelse regelval.

VPN

Virtual Private Network.
Zie ook WAN.

W

WAN

Wide Area Network. Een computernetwerk tussen vestigingen op verschillende lokaties. Vanwege kostenbesparingen wordt dit tegenwoordig vaak als VPN uitgevoerd.

WAP

Wireless Application Protocol, een methode om vanaf een mobiele telefoon of elektronische organizer toegang te krijgen tot het Internet. Een voorbeeld van een WAP-site is mmm.bruna.nl. Voor het verzenden van WAP-berichten kan onder andere gebruik gemaakt worden van de datatransportdiensten SMS, CSD of GPRS.

Watermerk

Figuur dat bij doorzicht in vervloeiendel lijnen zichtbaar wordt.

Webcam

Een camera waarvan de beelden vanuit een willekeurige locatie op het Internet te zien zijn.

Webcast

Een webcast is een uitzending op Internet, net als een tv-uitzending of een radio-uitzending. Het uitzenden (Broadcasting) van websites. Een gebruiker krijgt actief informatie naar zich toegestuurd, bijvoorbeeld door PointCast of CastaNet.
Zie ook Push-Technology.

Webdesign

Het ontwerpen en bouwen van websites.

Webhosting

Het op het Internet beschikbaar stellen van websites. Deze rol wordt meestal vervuld door een internet provider.

Web-safe fonts

De term web-safe fonts duidt op lettertypes die op vrijwel alle computers geïnstalleerd zijn en daarmee probleemloos voor websites gebruikt kunnen worden. Deze lettertypes worden door website ontwerpers gebruikt om ervoor te zorgen dat de tekst in het gekozen lettertype wordt weergegeven.
Door het gebruik van web safe fonts wordt de consistentie van de huisstijl zo goed mogelijk bewaakt. Alle browsers kunnen gebruik maken van deze web-safe-fonts en daarmee ziet de huisstijl er op alle computers vrijwel hetzelfde uit.
Gebruikers kunnen deze instellingen wijzigen en hun eigen voorkeuren gebruiken. Het gebruik van web-safe fonts is dus geen garantie dat de fonts ook daadwerkelijk gebruikt worden.

Website

Een verzameling gerelateerde webpagina's met bijvoorbeeld een bedrijfspresentatie.
Zie ook homepage.

WebTV

Internet via een televisietoestel.

Webvertising

Het plaatsen van reclame-buttons en -banners op websites van derden om extra bezoek naar de eigen website te trekken.
Zie ook Internet banners.

WML

Wireless Mark-up Language. Een stelsel van opmaakcodes waarmee WAP-pagina's gemaakt kunnen worden.

WMS

Workflow Management System. Software waarmee de stroom documenten en formulieren in een onderneming elektronisch, geordend en gecontroleerd kunnen worden.

World Wide Web

Het World Wide Web (WWW), ook wel het wereldwijde web (www) genoemd, maar meestal kortweg het web, is een aantal technische afspraken voor het wereldwijd over het internet aanbieden en verbinden van allerhande documenten en computertoepassingen, en de verzameling documenten en toepassingen die wereldwijd volgens dit systeem over het internet worden aangeboden.

Woordmerk

Een vastgestelde en typografie voor de naam van de organisatie. Een woordmerk is dat deel van een merk dat de benaming (van een organisatie of haar product) vertegenwoordigt.
Er zijn drie soorten beeldmerken; het icoon, de index en het systeem. Het icoon en de index tonen wie de organisatie is en wat zij concreet doet. Het symbool verwijst in abstracte zin naar de organisatie.
Bekende woordmerken zijn bijvoorbeeld Shell en Nike. Wanneer een woordmerk en een beeldmerk onlosmakelijk verbonden zijn (denk aan coca-cola), dan spreken we over een monogram. Het woordmerk is door de specifieke vormgeving, kleurstelling en of typografie beeldmerk geworden.

WWW

Het World Wide Web is, net zoals E-mail, een functie op het Internet. Het Web is opgebouwd uit grafische pagina's met daarop bijvoorbeeld een bedrijfspresentatie, een Virtual Community of een on-line veiling. Gebruikers kunnen met een muis langs de websites surfen.

WYSIWYG

What You See Is What You Get. Een DTP-term waarmee aangegeven wordt dat een document op een scherm wordt weergegeven zoals het met een printer of een drukpers afgedrukt wordt.

X

XML

Extended Mark-up Language. Taal voor het structureren van documenten zoals webpagina's. XML geeft de mogelijkheid om berichten te structureren, zodat ook EDI via het Internet mogelijk wordt. Het aantal te gebruiken XML-commando's is te bepalen door de programmeur zelf.

XRP

eXtended entreprise Resources Planning, software pakketten die vrijwel alle bedrijfsprocessen omvatten. Een ERP-pakket met de eigenschappen van een Extranet.

Y

Z

Zeefdruk

Druktechniek die gebruikt wordt voor grafische doeleinden. Het principe is vrij eenvoudig. Een stuk gaas (polyester of staal) wordt in een raam gespannen. Het zeefdrukraam wordt dan voorzien van een lichtgevoelige laag die door middel van een positief film wordt belicht.

Zelfklevend papier

Papier dat aan één of beide zijden een kleeflaag draagt. Ook wel 'sticker' genoemd.

Zoekmachine

Een zoekmachine (Engels: search engine) is een instrument waarmee men informatie kan zoeken in een bepaalde collectie; dit kan een bibliotheek, het internet, of een persoonlijke verzameling zijn. Zonder nadere kwalificatie bedoelt men tegenwoordig meestal een webdienst waarmee met behulp van vrije trefwoorden volledige tekst (full text) kan worden gezocht in het gehele World Wide Web.
Google is in de Benelux de meest gebruikte zoekmachine, in andere landen zijn ook Yahoo!, MSN Search, Baidu, etc. populaire zoekmachines.

0

@font-face

@font-face is een nieuwe webtechnologie-standaard die cross-platform, cross-browser, lichtgewicht en efficiënt is. Met andere woorden; het geeft web designers de mogelijkheid om OpenType en TrueType fonts op hun server te installeren en die met CSS (Cascading Style Sheets) aan te roepen. Hiermee worden ze op elke computer, onder elk systeem en op elke internet browser hetzelfde weergegeven, onafhankelijk van het feit of deze fonts op de computer van de bezoeker geïnstalleerd zijn.