Constant zijn we omringd door visuele boodschappen die om onze aandacht schreeuwen, ons iets willen laten zien, horen of voelen. Bedrijven bombarderen ons in woord en beeld met veelal ongewenste informatie. Meestal is het een logo dat we herkennen - en hopelijk herinneren-, soms een kleur of een tune. Dit wordt vrijwel altijd ondersteund door een lettertype, wellicht het meest onderschatte element uit de vormgeving.

Een bewust gekozen font roept een emotionele reactie op; vertrouwenwekkend, serieus, frivool, vriendelijk, uitnodigend, klassiek. Typografie is een essentieel onderdeel van het corporate design, een krachtig statement. En toch staan de meeste ontwerpers nog te weinig stil bij de kracht van een font.

Het gebruik van een font onderscheid zich in 3 varianten:

1. Gebruik van een niet-exclusief font; deze fonts zijn wereldwijd verkrijgbaar
2. Modificeren van een bestaand font; deze handeling mag alleen door bepaalde leveranciers uitgevoerd worden
3. Ontwikkeling van een custom font; geheel op maat gemaakt door een klein aantal leveranciers

Laten we het ontwikkelen van een custom font eens onder de loep nemen.

Voordelen

De komst van de computer is voor de ontwikkeling van fonts een quantum sprong geweest. Vroeger werden fonts nog met de hand gesneden, fotografisch of met lasertechniek gezet. Door de opkomst van de computer op de werkplek is de tekstinvoer geheel gedigitaliseerd en vergt het zetten van zelfs een gehele krantenpagina nog slechts enkele minuten.
Met programma's als Fontlab en Fontographer kan iedereen tegenwoordig zijn eigen fonts ontwerpen. Er zijn daarom ook wereldwijd vele honderdduizenden fonts te vinden die voor nog meer doeleinden ingezet worden. Hetzelfde font dat in Nederland voor een overheidsinstantie gebruikt wordt, kan in Amerika voor een supermarkt gebruikt worden. Men kan zich voorstellen wat dit zegt over de eigenheid van de huisstijl.
Een custom font daarintegen staat voor originaliteit, kwaliteit en esthetiek. Omdat het speciaal op maat gemaakt wordt, past het perfect bij de uitstraling en de boodschap van de afzender.

Het laten ontwikkelen van een custom font heeft enorme voordelen:

• Talen ondersteuning: Multinationals moeten in alle talen van de wereld kunnen communiceren en laten speciale fonts voor die landen ontwikkelen. Het font dat Dalton Maag voor Vodafone maakte ondersteund meer dan 50 talen.
• Cross platform: Binnen het corporate design kan het mogelijk zijn dat fonts op zowel de Macintosh als Windows gebruikt worden. OpenType fonts zijn 'cross platform' en kunnen dus probleemloos op beide platformen gebruikt worden. Dat bespaart kosten.
• Technische eisen: Sommige bedrijven hebben speciale wensen omdat ze op afwijkende of oudere platformen werken. Denk daarbij aan oude fonts die aan de huidige beeldscherm standaards aangepast worden. Een ander voorbeeld zijn fonts voor mobiele telefoons en PDA's.
• Kostenbesparing: Licentiekosten voor grote bedrijven lopen snel in de honderdduizenden euro's. Het ontwikkelen van een eigen font kan daar uitkomst bieden.

Font licenties

Iedereen die fonts gebruikt moet daarvoor licentiekosten betalen. Deze kosten gelden per computer waarop het font gebruikt word. Eén font kost ongeveer € 35, en je mag die dan op 1 tot 5 computers gebruiken. Als je het font op meerdere computers gebruikt, dan worden er staffel prijzen berekend die al snel in de honderden of duizenden euro's kunnen lopen.
Grote bedrijven met veel computers moeten torenhoge licentiekosten betalen, die snel in de honderduizenden euro's lopen. Voor een bedrijf met 10.000 computers of meer zijn de kosten voor het ontwikkelen van een custom font daarom vaak lager dan de licentiekosten voor een standaard font. Met dat in het achterhoofd laten steeds meer grote bedrijven een eigen huisstijl lettertype ontwikkelen.

Font foundries

Er is een handjevol Nederlandse leveranciers die custom fonts op groot niveau maken. Deze zogenoemde 'font foundries' beheersen de wereld van de custom fonts. Een paar bekende Nederlandse font foundries zijn Typotheque, Lucas de Groot, Gerard Unger, Underware en Characters Font Foundry. Een paar bekende internationale namen zijn Dalton Maag, Monotype Imaging, Linotype, Erik Spiekermann, Jeremy Tankard Typography en Ascendercorp.

Kosten

De kosten voor het ontwikkelen van een custom font liggen tussen de € 5.000 en € 30.000 per font. Het beeldscherm hinten van Windows TrueType fonts kost ook nog eens gemiddeld € 10.000 per font. Deze optie is heel belangrijk, omdat het de fonts voor beeldschermen beter leesbaar maakt.
Er zijn uiteraard ook goedkopere opties mogelijk. Vraag ons gerust naar de mogelijkheden.

Lucratieve oplossing

Om de fikse ontwikkelingskosten van custom fonts terug te verdienen maken veel grote klanten speciale afspraken met de font ontwerpers. Een elegante oplossing is dat het font 3 jaar exclusief door het bedrijf gebruikt wordt. Na beëindiging van de exclusieve licentie mag het font door het bedrijf op de publieke markt verkocht worden. Daarmee kunnen ze een groot deel van de ontwikkelingskosten weer terug verdienen.

Bekende custom fonts

Enkele bekende praktijkvoorbeelden zijn Vodafone, Nokia, Mini, Audi, Nivea, KPN, Skoda, Opel, Ikea, Deutsche Bahn, Bosch, Tui en Mercedes. En velen zullen volgen...

Stoere Binken Design huisstijl lettertype

Uiteraard hebben wij ook ons eigen huisstijl lettertype, de 'SBD'. Het lettertype heeft twee varianten; de SBD Block en de SBD Block Cutout. De SBD Cutout is ook gebruikt voor ons visitekaartje.
Als lettertype voor leesteksten gebruiken wij de Insider. Deze is ook door René Verkaart ontworpen en is uitermate geschikt voor langere teksten en een complexe vormgeving.

Je eigen huisstijl lettertype

René Verkaart is Creative Director van Stoere Binken Design en tevens eigenaar van Characters Font Foundry. Hij ontwerpt en verkoopt zijn eigen fonts via verschillende online verkoopkanalen en is zeer bedreven in het ontwerpen van custom lettertypes die naadloos aansluiten bij je Brand Identity.
Vraag ons gerust naar de mogelijkheden van het ontwerpen van een custom huisstijl lettertype voor je bedrijf. In een commerciële wereld die geobsedeerd is door "global branding", is een custom font een uiterst efficiënte tool om een unieke identiteit te creëren. Het effect van fonts is subtiel, maar de werking is zeer krachtig.