De toekomst van fonts heet 'OpenType'

Het OpenType (Wikipedia) formaat is een uitbreiding van het Windows TrueType SFNT (Microsoft Typography, Wikipedia) formaat dat nu ook Adobe Postscript (Adobe Postscript, Wikipedia) font data en nieuwe typografische features ondersteunt. OpenType fonts die Postscript data bevatten hebben een .otf extensie. TrueType gebaseerde OpenType fonts hebben een .ttf extensie. Ze kunnen uiteraard probleemloos naast de klassieke Postscript Type 1 en TrueType fonts gebruikt worden.

De belangrijkste voordelen van OpenType

100% Cross-platform compatibiliteit
Hetzelfde font werkt probleemloos zowel op Macintosh, Windows als Unix computers.
Typografisch complexe documenten waren in het verleden heel moeilijk uit te wisselen tussen Macintosh en Windows. Elk besturingssysteem maakt bepaalde bereiken uit de beschikbare lettertype set ontoegankelijk. Ligaturen die toegevoegd zijn op een Macintosh verdwijnen onder Windows; breuken die toegevoegd zijn op Windows verdwijnen onder Macintosh.
OpenType fonts zijn speciaal ontworpen om op beide platformen identiek te functioneren. Dit garandeert een 100% compatibiliteit van alle digitale documenten.
De OpenType cross-platform grens strekt zich zelfs uit tot besturingssystemen die al voor decennia uitgerangeerd zijn, zoals Windows 95 en Macintosh OS 8.3.

Gemakkelijke fontmanagement en -implementatie
De Macintosh en Windows besturingssystemen gaan verschillend om met de font namen. Het font "Mercury Text Grade 1 Numeric Semibold Italic" wordt op de Macintosh als 'MercuNumG1SemIta' en op Windows als 'MERNM1DI.pfb' afgekort. Dit betekent dat digitale documenten zeer moeilijk op beide platformen gebruikt kunnen worden, omdat de gebruikte fonts compleet vervangen moeten worden.
Tot grote frustratie van vele vormgevers betekent dit ook nog dat ze hun fonts voor beide platforms moeten kopen. Dit is zeer onaangenaam voor uitgebreide typografische font families met veel extra stijlen, zoals de kleinkapitalen (small caps), alternatieven (alternates), tabulaire cijfers (tabular figures), etc. De Postscript versie van 'Mercury Text Complete', voor beide platforms, omvat maar liefst een angstaanjagende 360 font files die beheerd moeten worden.

OpenType biedt revolutionaire voordelen van één enkel font dat op elke gewenste computer geïnstalleerd kan worden waarvoor de gebruiker een licentie gekocht heeft, ongeacht of dit een Mac of een PC is.
Alle extra stijlen die binnen een typografische familie te krijgen zijn kunnen in datzelfde font vergaard worden — dus geen separate kleinkapitalen, alternatieven, tabulaire cijfers meer. OpenType font families zijn dus kleiner: geen 360 font files meer, maar 24! En het beste van alles is dat alle font files logische namen hebben. De OpenType versie van 'Mercury Text Grade 1 Roman' heet 'Mercury Text Grade 1 Roman.otf'.

Uitgebreide letterteken sets
In het verleden was een typisch westers PostScript font gelimiteerd tot een treurige 210 lettertekens die betrouwbaar op beide platformen gebruikt konden worden. Dit heeft font foundries er toe gedreven alternatieve stijlen voor hun font families aan te bieden. Daarnaast heeft het geleid tot een onorthodoxe omgang met de posities van lettertekens in een font; verschillende lettertype ontwerpers plaatsen bijvoorbeeld de standaard ff-ligatuur op verschillende plekken in het font (Tip: In InDesign kun je via het Glyph-pallet alle lettertekens invoegen die in het font beschikbaar zijn).

OpenType lost dit probleem op door een respect afdwingende 65.535 lettertekens per font beschikbaar te maken. Daarnaast is OpenType gebaseerd op het Unicode systeem. Dit is een internationale standaard voor de identificatie van grafische tekens en symbolen, vergelijkbaar met de ASCII-tabel. De standaard voorziet alle tekens en symbolen ('karakters') van alle geschreven talen van een nummer. De standaard wordt onderhouden door het Unicode Consortium. In tegenstelling tot ASCII (alleen Engels) of Latin-1 (alleen West-Europese talen) ondersteunt Unicode alle gebruikte schriften (zoals Latijns alfabet en Chinese karakters). Unicode zegt niets over hoe een teken wordt geschreven (dat is aan de letterontwerper). De standaard bevat momenteel ongeveer 100.000 gestandaardiseerde karakters en ongeveer 900.000 gereserveerde karakters. Naast de letters bevat Unicode ook alle symbolen, zoals: kruisen, wiskundige tekens, muntsymbolen enzovoort. Unicode bevat geen symbolen die niet in een schrift worden gebruikt, zoals verkeersborden.

Tekst in een Unicode gecodeerd OpenType font blijft altijd intact, ongeacht de typografische verfijning die erop losgelaten wordt. Een ff-ligatuur is nooit een 'optie-Z', het blijft altijd 'ff' (dus twee losse letters achter elkaar). Hierdoor kun je altijd een spelling check uitvoeren nadat je je tekst typografisch gepimpt hebt.

Uitgebreide talen ondersteuning
De astronomisch grote letterteken set van OpenType maakt het mogelijk meerdere talen in één font samen te voegen. Alle Adobe OpenType fonts bevatten standaard de Latijn letterteken set die gebruikt wordt in alle westerse talen. Adobe OpenType Pro fonts bevatten een complete set lettertekens met accenten voor ondersteuning van Oost Europese talen, zoals Turks en Pools. Veel Pro fonts bevatten ook de Cyrillische en Griekse letterteken sets, alles in hetzelfde font. Enkele OpenType fonts bevatten speciale letterteken sets voor Centraal- en Oost Europa en zelfs Afrika. Hierdoor kun je met die fonts een geschatte 200.000.000 lezers bereiken. Deze bandbreedte van talen kan door elk toetsenbord gezet worden, zonder dat je extra software of exotische drivers voor je toetsenbord nodig hebt.

De ondersteuning van verschillende talen in één lettertype zijn van groot voordeel voor de veeleisende vormgever die werken aan internationale corporate brands. Een bestand dat in Moskou gemaakt is kan naar een zuster bedrijf in London gemaild worden waar ze het probleemloos kunnen bewerken.

Ondersteuning voor geavanceerde typografie
In het verleden was de vormgever gedwongen meerdere stijlen van hetzelfde font te installeren om 'expert' lettertekens te kunnen gebruiken. Alle breuken, kleinkapitalen, superieure- en inferieure cijfers, old-style cijfers, swashes, contextuele en stilistische alternatieven en een complete range aan ligaturen zaten in separate fonts. Het font Fago van Ole Schäfer bevat bijvoorbeeld meer dan 400 verschillende lettertypes in één grote monsterfamilie.
Alle typografische extra's die vroeger met de hand gedaan moesten worden, gaan nu automatisch. De potentie van een OpenType font wordt uitsluitende beperkt door de software waarin het gebruikt wordt.

In het verleden zijn sommige hoogwaardige lettertype ontwikkeld voor verschillende groottes, ook wel 'optische fonts' genoemd. Elk optische formaat is geschikt voor bepaalde groottes. Een font geschikt voor leesteksten kun je niet gebruiken voor kopregels. Op dat grote formaat is bijvoorbeeld de spatiëring te ruim en het font te vet.

De vier optische formaten voor hoogwaardige font die beschikbaar zijn:

1. Caption; 6-8 punten
2. Regular; 9-13 punten
3. Subhead; 14-24 punten
4. Display; 25-72 punten

Al die verschillende varianten kunnen tegenwoordig in één OpenType font geprogrammeerd worden.

Geavanceerde typografie

Adobe InDesign en Adobe Photoshop waren de eerste Adobe programma's die geavanceerde OpenType features ondersteunden. Andere Adobe programma's zullen snel volgen.
In InDesign en andere 'OpenType-savvy' programma's kun je de geavanceerde layout features gebruiken. Veel van deze features zoals automatische ligaturen, klein kapitalen en old-style cijfers zijn via het 'OpenType menu' of het 'Characters'-pallet toegankelijk.

Wie de juiste toetsencombinatie niet kent kan via het 'glyph' pallet handmatig alle lettertekens invoegen die in het font aanwezig zijn. Het kleine pijltje bij de letter geeft aan of er verschillende varianten van aanwezig zijn.

OpenType fonts over het netwerk

OpenType fonts kun je zelfs over het netwerk gebruiken. Als de OpenType fonts op de server geïnstalleerd zijn kunnen zowel Macintosh als PC hiervan gebruik maken.
Als je dit binnen je bedrijf wilt installeren, dan is het belangrijk dat je font licentie goed controleert en uitzoekt of netwerk gebruik hierin opgenomen is.
Lees meer over font licenties en hoe je hiermee correct omgaat.